Archive for Eylül 6, 2015

Doğu Akdeniz’in Yeni Enerji Oyuncusu : Mısır

MISIR DOĞU AKDENİZDE ŞAH ÇEKTİ

6 Eylül 2015
Dursun YILDIZ
Doğu Akdeniz sakin gibi görünen bir dönemde bile içten içe bir sonraki dönemin büyük hareketine hazırlık yapar. Bu onun doğal karekteridir.Akdeniz uzmanları bu tarihsel karakteri iyi tanır.Yine öyle oldu.
Birkaç gün önce yapılan bir açıklama Doğu Akdeniz’i yeniden gündeme taşıdı. İtalyan enerji firması ENI’nin Mısır açıklarında 850 milyar metreküp ile dünyanın en büyük doğalgaz yataklarından birini bulması, Doğu Akdeniz’de enerji dengelerini değiştirdi.,
Doğu Akdeniz’deki Enerji Hareketi
Bundan 12 yıl önce 2003 yılında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile Mısır arasında iki ülkenin Doğu Akdeniz’deki münhasır ekonomik bölgelerinin sınırlarını belirledikleri bir anlaşma imzalandı. Bu Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon rezervleri ile ilgili hareketlenmenin habercisi idi.Bundan dört yıl sonra, Ocak 2007’de bu kez GKRY ile Lübnan arasında benzer içerikte bir anlaşma imzalandı.Doğu Akdeniz hareketlenmişti ama nedense çok fazla dikkat çekmiyordu bu gelişmeler. Bunu 2010’da GKRY’nin İsrail ile yaptığı anlaşma takip etti.
Ne KKTC’nin kurucu Cumhurbaşkanı merhum Denktaş’ın “Bölgede Petrol ve Doğalgaz yatakları var açıklaması ne de bu köşenin yazarı Dursun YILDIZ bu gelişmeleri 2009 ‘da “Doğu Akdeniz’de Isınan Sular” adlı kitabında detaylı olarak ele alması bu bölgedeki hızlı gelişmelere dikkatleri çekmeye yetmedi
Daha sonra gelişmeler daha da hızlandı , sismik araştırmalar yapıldı,rezervler tesbit edildi. İlk olarak gazı İsrail çıkarttı ve yaklaşık yarısını ihraç etmeye karar verdi.
Ama nasıl ?

İsrail açıklarında Amerikan Noble Enerji tarafından bulunan Leviathan sahasındaki 500 milyar m3 gazın Mısır’ın atıl durumdaki sıvılaştırma tesisleri ile uluslararası pazarlara iletilmesi düşünüldü.
Doğal gazın çıkartılması aslında yolun yarısı.Yatırımcı şirketler için aslolan en kısa zamanda en ucuz ve güvenli şekilde gazı uygun pazara taşımak.İsrail gazı için bu yolun arayışı sürüyor.Ben bu gazın Türkiye üzerinden pazarlanacağını çok önceden yazmıştım.
Son 10 yıldır Doğu Akdeniz’de kıyısı olan ülkeler enerji oyunu için ince ittifaklar oluşturma peşinde .
Lübnan önce ABD ‘den İsrail ile sorunlu olan deniz sınırı için yardım istedi.Sonra Güney Kıbrıs ile ilişki geliştirdi.
Rusya G. Kıbrıs üzerinden oyuna girmek isterken Doğu Akdeniz’de Türkiye’siz çözüm olmaz dedi. 2013 yılının sonunda Mısır “Artık yeni bir işbirliği ruhu var” diyerek Yunanistan ile deniz sınırlarını görüştü. Son dönemde Mısır-Yunanistan Kıbrıs yakınlaşmasına İsrail de dahil olmak istedi ama bu niyet Mısır’ın uluslararası arenada İsrail’e yakın gözükmek istemeyişine takıldı.
Mısır’da iktidar değişimi dengeleri zorladı. İktidara gelen Mursi 2013 Martında Güney Kıbrıs ile imzaladığı Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırlarını belirleme anlaşmasını iptal etti. Sonra yönetimi darbeyle ele geçiren Sisi 2014 Eylülünde Güney Kıbrıs ile Akdeniz`de ortak bölgede enerji arama çerçeve anlaşmasını onayladı. Mısır’ın GKRY ile ilişkileri arttı. Bu arada Mısır ABD’nin Apachee şirketi ile 11 adet petrol ve doğalgaz sondaj anlaşması imzaladı.
qATAR-GAS-750x347
ABD son yıllarda Kıbrıs’ta çözüm için etkisini arttırdı. Kıbrıs 2014 yılında , son 52 yılda ilk kez bir ABD Başkan Yardımcısı’nı ağırladı . ABD Dışişleri Bakanlığı`nın enerjiden sorumlu müsteşar yardımcısı Amos Hochstein 2014’ün sonunda bölgeye geldi ve Ada ve çevresinde yeni enerji keşiflerinin bölgedeki birçok ülke açısından oyunun kurallarının değiştiği anlamına geldiğini ifade etti.

Kıbrıs`ta ve Doğu Akdeniz`de enerji güvenliğinin arttırılması ve iyi bir pazar oluşturarak istikrarın sağlanması çabalarının ABD`nin çıkarına olduğunu belirten Hochstein şu ifadeleri kullandı:
“Doğu Akdeniz`de nefes kesici anlar yaşıyoruz. ABD, bölgenin güvenliği, istikrarı ve ekonomik kalkınmasıyla ilgileniyor”

Doğu Akdeniz’de en uzun sahile sahip olan Türkiye ise hak iddialarını sürdürerek bölgedeki gelişmeleri izlemeye devam ediyor.


Ve Mısır Şah Çekti

Bu ince stratejiler uygulanırken bölgede yeni bir gelişme patladı.
31 Ağustos günü İtalyan Enerji şirketi grubu ENİ Mısır’ın Akdeniz sahilinin açığında kendi ifadesine göre “supergiant “ yani dev bir doğal gaz alanı bulduğunu duyurdu. Şirketin yaptığı açıklamaya göre Zohr sualtı doğalgaz kaynağı Dünya’nın en büyük doğal gaz kaynaklarından biri kapasitesinde . Bu kaynak Mısır’ın onyıllarca doğal gaz ihtiyacını karşılayabilecek ve ekonomiyi hareketlendirecek gibi gözüküyor.
Teknik incelemelere göre doğal gaz kaynağı 1450 m derinlikte ,Mısır sahilinden 200 kilometre uzaklıkta ve 100 kilometre kare bir alana yayılmış durumda. ENİ yöneticisi Claudio “ Bu tarihi bulgu Mısır’ın enerji stratejisini önemli boyutta değiştirecek kadar büyük!” açıklamasını yaptı.
Nihai yatırım kararının bu yıl alınabileceği , operasyonun 2016 yılında başlayabileceği ve ilk üretimin de kısa zamanda gerçekleşebileceği belirtiliyor.
ENİ’nin yaptığı değerlenme Doğu Akdeniz’in Enerji denkleminin değiştiğini ve Mısır’ın enerji satrancında Şah çektiğini ortaya koyuyor.

Neden Önemli ?
Mısır Ortadoğu, Akdeniz ve Kuzey Afrika’daki istikrarın önemli bir unsuru.Bu nedenle Mısır’daki yönetimin anlayışı batı için önemli.Bölgedeki kaynak geliştirme politikalarında batının desteği de çok belirleyici. Bu nedenle Mısır’ın geleceği için çok önemli olan bu kaynağın önceden bilinmediğini veya en azından ABD’nin böyle bir potansiyelden hiç haberdar olmadığını söylemek safdillik olur .
Bölgede geçmişte bilinen ama yeni açıklanan bu dev kaynak Mısır’daki Sisi yönetiminin elini rahatlatacak. Dikkat edilirse bu kaynak devrik Cumhurbaşkanı Mursi zamanında ortaya çıkmadı ve Mursi yönetiminin bu kaynak üzerinden plan yapması mümkün olmadı. Bu da bu bölgedeki küresel satrancın ince düşünülmüş hamlelerini gösteriyor.
Doğu Akdeniz’in Türkiye ile birlikte en etkili ülkesi olan Mısır’ın eli güçlendi.Bölge denkleminde daha etkili olacak.Bu yeni keşfin sadece ekonomik değil bölgenin geleceğinde siyasi,stratejik,enerji politik birçok yansıması olacağı da kesin.
Şimdi Doğu Akdeniz enerji kaynaklarının en uygun yoldan AB’ye iletilmesi için çalışmalar yeni bir boyut kazandı.Doğu Akdeniz’in gazını hangi yoldan kim alacak ? Türkiye sadece güvenli bir geçiş ülkesi mi olacak ?Bu köşede bu konuları ele almıştım.
Doğu Akdeniz denklemi karışıktır.Dikkatli bakıldığında bir çok gelişmenin kendi aralarında bölgesel ve küresel ölçekte çok karmaşık bağlantıları olduğu görülür. Doğu Akdeniz şaşırtmaya devam ediyor.Son 5 yılda bölgede yeni Enerji oyuncuları yarattı.
Akdeniz organizması tekdüzeliği reddeden bir yapıdır. Bu bölgede değişim hiç durmaz ve Doğu Akdeniz’in geleceğini iyi okuyamayan ülkeler hep kaybeder. Tüm bu gelişmeleri hazırlamaya başladığım “Doğu Akdeniz’in Yeni Düzeni” adlı kitabımda ele alacağım .

rf

Buzlar Eriyince görülen 20 Trilyon Dolarlık Petrol Pastası

large_article_im2447_arctic2102835b1

31 Ağustos 2015
Kuzey kutbundaki buzların hızla erimesi bölgedeki petrol ve doğalgaz rezervlerine yönelik hak iddialarını da artırdı. Bölgeye sahili bulunan 8 ülke, kıta sahanlığı tartışmasıyla 20 trilyon dolarlık enerji pastasından en kalın dilimi kesmeye çalışıyor.

Dünya piyasaları şu sıralar Çin ekonomisinin düşük performansını ve bu durumun dünyanın geri kalan kısmı için oluşturduğu olumsuz havayı tartışıyor. Ülkenin tahmin edildiği gibi yıllık yüzde 5-7 arası beklenen düşük büyümesi çok sayıda ülkenin dış ticaretini doğrudan etkilerken başta petrol ve doğalgaz olmak üzere emtia kalemlerinin de fiyatlarının önemli oranda gerilemesine neden oldu. Brent tipi petrolün fiyatı şu sıralar yıllık bazda yüzde 50’lik düşüşle 50 dolardan işlem görürken doğalgaz fiyatları da aynı dönemde yüzde 35’e yaklaşan düşüş kaydetti. Gerek petrol ve gerekse doğalgazın fiyat bazında tekrar ne zaman yükselişe geçeceği ise cevaplanması oldukça zor bir soru.
Dünyanın önde gelen finans merkezlerinde bu tartışma sürerken kuzey kutbu tamamen farklı bir mücadeleye sahne oluyor. Kuzey Buz Denizi’ne kıyısı bulunan, ABD, Rusya, Norveç, İsveç, İzlanda, Finlandiya, Kanada ve Danimarka bölgede var olduğu tahmin edilen 412 milyar varillik petrol ve doğalgazın peşine düştü.

kutuplar

PETROL REZERVİ TESPİT EDİLEN 65 NOKTA

Bugünün piyasa fiyatıyla 20 trilyon doları aşan bir büyüklüğe işaret eden rezervin dünyada bulunan toplam petrol ve doğalgaz rezervlerinin yüzde 25’ini oluşturduğu belirtiliyor. 8 ülkenin siyasi kadroları Birleşmiş Milletler nezdinde kutup çemberinde söz sahibi olabilmek için yıllardır girişimlerde bulunuyor. Yaklaşık Afrika kıtası büyüklüğündeki kuzey kutbunda özellikle son yıllarda hızlanan buz erimesi bölgeye yönelik hak taleplerinin de artmasına neden oluyor. Hatta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin kararlılığını göstermek için kutup bölgesine savaş gemilerini gönderdi. Diğer ülkelerin ise iklim araştırması adı altında görevlendirdiği araştırma ekipleriyle bölgede irili ufaklı 400 deneme sondajı yaptığı biliniyor. Petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemlerde yeniden yükselişe geçmesiyle kutup petrolü savaşlarının daha da alevlenmesinden endişe ediliyor.

AFRİKA KITASI KADAR BÜYÜK
Kuzey kutbu bölgesi Afrika kıtası büyüklüğünde. Buzla kaplı bölgenin altı ise petrol ve doğalgaz dolu.
BUZLARLA KAPLI 7 HAVZA TRİLYON $’LIK SAVAŞIN EN ÇETİN GEÇTİĞİ BÖLGE
ABD Jeolojik Araştırma Enstitüsü’nün raporuna göre kutup bölgesinde bulunan 412 milyar varillik petrol rezervinin yüzde 75’inin 7 havzada yoğunlaştığı belirtiliyor. Bu bölgelere kıyısı bulunan ülkeler ise zengin petrol yataklarına ulaşabilmek için kıta sahanlıklarını 500, hatta 1000 kilometreye kadar uzadığını kanıtlayabilmek amacıyla bilimsel veriler oluşturmaya çalışıyor. Bu ülkelere yasal olarak 500 kilometreye kadar uzanan karasuyu hakkı tanınıyor. Ancak petrol ve doğalgaz rezervlerinin daha açıklarda bulunması kıta sahanlığı tartışmalarını kızıştırıyor. Mevcut raporlarda en zengin doğalgaz ve petrol yataklarının Rusya’ya daha yakın görünmesi ise başta ABD olmak üzere diğer ülkeleri düşündürüyor.
6 AY GECE, ISI -45 DERECE AMA KAZANÇ ÇOK
-Kuzey kutbunda bulunan devasa petrol ve doğalgaz rezervleri ülkelerin iştahını kabartıyor. Ancak bölgede sıfırın altında 45 dereceye kadar düşen ısı, çalışma şartlarını kötü etkiliyor.
-Bölgede araştırma yapabilmek için uzun süreli kampların kurulması gerekiyor. Ancak gerek malzeme ve gerekse kullanılacak altyapının bölge koşullarına göre tasarlanması gerekiyor.
-Bu durum karada yapılan araştırmalara kıyasla maliyetleri 5-6 katına çıkarıyor. Ayrıca personelin aşırı koşullarda çalışacak olması uygun nitelikte çalışanların bulunmasını zorlaştırıyor.
-Kutup bölgesinde çalışmak lojistik bakımından da büyük zorluklara neden oluyor. Kritik makine ve cihazlarda yaşanacak bir arıza toplam faaliyeti aylarca aksatabiliyor.
-Bölgede petrolün çıkarılma izni verildiğinde, petrolün nasıl taşınacağı da büyük bir sorun olacak. Zira bölgeye boru hattı döşemek teknik olarak büyük sorun. Gemiyle taşınması ise donan deniz nedeniyle imkânsıza yakın.
-Eriyen buz denizinde petrol platformu tesis etmek ise sürekli hareket halinde olan ve yükseklikleri yüzlerce metreye ulaşabilen buz dağları nedeniyle çok zor. Ama şirketler bölgede çalışmak için yine de sabırsızlanıyor.
Kaynak: Habertürk/Mahmut SANCAK

Doğu Akdeniz’de En Büyük Doğalgaz Yatağı Bulundu

DG2-640

31 Ağustos 2015

İtalyan enerji devi ENI, Mısır karasularında “Akdeniz’in en büyük doğalgaz yatağı”nı bulduklarını açıkladı. Mısır Petrol Bakanlığı da ENI’nin açıklamasını doğruladı.

Yazılı açıklama yayımlayan bakanlık, 100 kilometrekarelik bir alanda 850 milyar metreküp zayıf gaz olabileceğini belirtti.
Bakanlık, “Mısır ve Akdeniz‘in en büyük doğalgaz keşfi”nin yapıldığı Zohr isimli proje sayesinde, Mısır‘ın doğalgaz ihtiyacının on yıllar boyunca karşılanabileceğini açıkladı.

BİN 450 METRE DERİNDE BULDULAR
İtalyan enerji devi ENI, doğalgazı bin 450 metre derinlikte bulduklarını belirtti. Şirket, CEO Claudio Descalzi’nin keşif üzerine Kahire‘ye giderek aralarında Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi‘nin de olduğu Mısırlı liderlerle görüştüğünü de açıkladı.Descalzi, “Tarihi keşif, Mısır‘ın enerji senaryosunu değiştirebilir” dedi.
İtalya Devleti’nin yüzde 30′una sahip olduğu ENI, Afrika‘daki en büyük yabancı petrol ve doğalgaz üreticisi.
Kaynak: Haberler