Archive for Temmuz 30, 2011

Açlık ve Susuzluktan Somali’de 1 Milyon Çocuk Hayati Tehlike Yaşıyor!

 

6. Dünya Su Forumu ‘nun Ana Teması :  “Çözüm Zamanı”  

Somali’de 1 Milyon Çocuk  için “Ölüm Zamanı” 

Background Image

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’dan (UNICEF) bugün yapılan açıklamada, Somali’de 1 milyon 250 binden fazla çocuğun açlıktan dolayı hayati tehlikede olduğu bildirildi.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’dan (UNICEF) bugün yapılan açıklamada, Somali’de 1 milyon 250 binden fazla çocuğun açlıktan dolayı hayati tehlikede olduğu bildirildi. UNICEF, kuraklığın hayatı felç ettiği güney Somali’ye yardımın, en önemli gündemleri olduğunu duyurdu.

UNICEF Somali Directörü Rozanne Chorlton, “Güney Somali’nin çocukları hayatta kalabilmek için yardımlarımıza şiddetle muhtaçlar.” dedi. 640 bin çocuğun yetersiz beslenmeden kaynaklanan hastalıklara yakalandığını ifade eden Chıorlton, acil yardımların ulaşmaması durumunda ölü sayısının artacağı uyarısında bulundu.

Afrika boynuzunda yer alan Somali’de son aylarda baş gösteren kuraklıklar, 12 milyon insanı hayati tehlikeyle karşı karşıya bıraktı.

Öte yandan BM, son 60 yılın en şiddetli kuraklığıyla boğuşan Somali’de yüzyılın ilk kıtlık ilanını yaptı. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne göre, binlerce Somalili yiyecek ve suya kavuşma umuduyla Etiyopya ve Kenya’ya doğru yol alıyor. UNICEF’in “evlerinizden ayrılmayın” uyarısını dikkate almayan Somalililerin bir çoğunun yollarda öldüğü gelen bilgiler arasında. Son yıllarda merkezi hükümetin ülkede güvenliği sağlayamadığı Somali’de, son iki ayda yaklaşık 100 bin kişi de açlıktan dolayı başkent Mogadişhu’ya sığındı.

Bakan Yıldız: Enerji Sektörü Masada. Doğalgaz Zam haberleri doğru değil

Bakan Yıldız: Enerji Sektörü Masada. Doğalgaz Zam haberleri doğru değil

Yıldız, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Büyükekşi ve yönetim

kurulu üyelerini kabulünün ardından yaptığı açıklamada, kabulde, Türkiye’nin genel ekonomik değerleri ve enerji sektörü üzerine fikir teatisinde bulunduklarını söyledi.

Kabulde, ayrıca, Türkiye’nin özellikle yaptığı ekonomik işlemlerde, enerji sektörüyle alakalı işlemlerde bir kısım olumlu tavsiye ve eleştirileri dinlediklerini ve son derece yararlandıklarını anlatan Yıldız, özellikle Türkiye’nin ithal ettiği malzemeler üzerinde yerli üretim nasıl gerçekleştirilebileceği ve enerji sektörünün payının ne olabileceğinin de konuşulduğunu ifade etti.

Rusya ile kontrat Ağustos sonuna kadar değerlendirilecek !

Bakan Yıldız, daha sonra soruları yanıtladı. Bir gazetecinin, “Rusya’dan alınan doğalgazın 1 Ekim’de 500 dolara çıkacağına” ilişkin haberlerin çıktığını söylemesi üzerinde Yıldız, Türkiye’nin Rusya’dan iki temel hat üzerinden doğalgaz aldığını, bunlardan birinin Mavi Akım, diğerinin ise Batı Hattı olduğunu belirtti.

Artan Doğalgaz Fiyatını kendi içinde balans ediyoruz!

Batı hattıyla ilgili 6 milyar metreküplük gazın kontratının değerlendirilmesinin ağustos sonuna kadar

yapılmak durumda olduğunu ifade eden Yıldız, şöyle konuştu:

“Bu rakamlar, sizin dediğiniz tarzda gelişen rakamlar değil. Şu ana kadar aldığımız doğalgazın ve

petrolün fiyatı, kamuoyunun da açıktan takip ettiği gibi arttı. Ancak bunu kendi içinde balans edecek

sistemler geliştirdiğimiz için şu ana kadar böyle bir zam konusu karşımıza gelmedi. Basının sürekli

bugün gelecek, yarın gelecek demesini de doğru bulmuyorum. Biz her ay kendi içinde o değerleri tespit ediyoruz, o değerlerden vatandaşımıza sirayet edip etmeyeceğini tartışıyoruz. Bu durumda, bir ay, üç ay sonra zam gelecek demek doğru değil.”

 

Kaynak: Dünya / Enerji / 29.07.2011

Doğalgaz santrallerine ‘Stop’


 Cari açıkta rekor veren ve doğalgazda yüzde 100′e yakın dışa bağımlı olan Türkiye, doğalgazdan elektrik üretimlerini masaya yatırma kararı aldı.

Manisa’da önemli açıklamalarda bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız  ‘Pazartesi hem gaz fiyatlarındaki olası artışın, doğalgaz santrallarına getireceği olası riski hem de doğalgaz santralları için aşırı lisans alımı konusunu masaya yatıracağız’ dedi.

EPDK-Enerji Bakanlığı-yatırımcılar  şeklinde olacak toplantı konusunda Bakan Yıldız, yerli kömürün yatırımcı için en cazip olan olduğunu belirterek, “Doğal gaz santralleriyle ilgili Pazartesi günü toplanacağız. Hem yatırım yapmayacak şirketlerin lisanslarını iade etmesini hem de kömüre yönelik yatırım yapmalarını isteyeceğiz” dedi.

DOĞALGAZ SANTRALLERİNİN REKABET ZORLUĞU ANLATILACAK

Serbest piyasada özel yatırımcılar tercihini kullanıldığını söyleyen Enerji Bakanı Taner Yıldız, “Size doğalgaza müracaat etmeyin demeyiz. Ancak bakın ileriye dönük konu şu doğalgaz fiyatı artması halinde santrallerin yerli kaynaklarla rekabeti kolay olmayacak deriz” dedi.

Bu konuda yerli kömüre atıf yapan Yıldız, “Kömürde tersini söylüyorum her zaman rekabet edilebilir üretim aracıdır. Yerli kömürü tercih edin ve yerli kömür üretimi 5 yıl 15 yıl sonra da ayakta kalırsınız” dedi.

Şu anda bağlantı görüşü alan yaklaşık 50 bin megavatlık başvuru olduğunu anlatan Yıldız, “Ayak bağı oluyorsa lisans aldığı halde yapmayacak varsa diğerine mani olmaması lazım. Yani yatırım yapmayanın lisans yatırımı yapmamasını lisans başvurusu olmasını isteyecektir. Fiyat ileride 10 kuruştan oluşmuşsa maliyetin 11 kuruş ise sen orada bulunamazsın” dedi.

Türkiye elektriğinin yarısı, doğal gaz santrallerinden elde ediliyor.

Kaynak: Enerji port -22 Temmuz 2011 http://www.enerjiport.com/

Doğalgaz santrallerinde tehlikeli gelişme!

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın, yeni yatırımlarda payının artmasından ‘memnun’ olmadığını belirttiği doğalgaz santralleri, tümüyle ithal bir girdi olması nedeniyle ülkenin geleceğini ipotek altına alma tehlikesi taşıyor. EPDK’ya yeni yapılan lisans başvurularıyla yatırımların tamamlanmasına paralel  doğalgazla elektrik üretim kurulu gücü 20 bin MW’yi geçecek. Santrallerde yakılan doğalgazın tamamı yurtdışından alınması stratejik anlamda çok tehlikeli bulunuyor.

İŞTE DÜŞÜNDÜREN GERÇEKLER

-Türkiye’nin elektrikte var olan kurulu gücü 50 bin megavat. Bunun 16 bin megavatlık bölümünü doğalgaz santralleri.

-Halen inşaat aşamasında bulunan, 2012 yılının sonuna kadar devreye alınması öngörülen doğalgaz çevrim santrallerinin toplam kurulu gücü 5 bin 743 megavat. Bu santrallerin yıllık doğalgaz tüketiminin 7.9 milyar metreküp olacağı hesaplanıyor.

-Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) verilerine göre doğalgaz santrali başvurusu yapmış lisans bekleyen proje sayısı 70’in üzerinde seyrediyor. Bu santrallerin toplam kurulu gücü 21-22 bin megavat. Söz konusu başvuruların ancak yüzde 40’ının gerçekleşeceği öngörülüyor. Bu durumda 12 milyar metreküp ek doğalgaza daha ihtiyaç duyulacak.

-2015 ya da 2016 yılına kadar olan dönemde, inşaat aşamasında bulunan santraller için 7.9 metreküp, lisans aşamasında bulunanlar için de 12 milyar metreküp olmak üzere 20 milyar metreküp yeni doğalgaza ihtiyaç olacak.

-Bu da 2015-2016 yılına kadar 10 milyar dolarlık ek doğalgaz ithalatı anlamına geliyor.

-Bu olumsuz gidiş ülkenin enerjide ithal bağımlılığını artıracak, stratejik bazı sorunları da beraberinde getirecek.

-Sektör uzmanları, BOTAŞ’ın Doğalgaz Piyasası Yasası’na göre yeni anlaşma yapmasının da mümkün olmadığına işaret ederek, “2011 yılının ortasına gelindi. Bu yıl seçim filan derken kayıp olarak geçer. Diğer yandan Rusya ve İran’dan 2015 yılına kadar yeni 20 milyar metreküplük gaz alım anlaşması yapılır mı, bu teknik olarak mümkün değil. Ülkemiz bu konuda ciddi biçimde zorlanacak” dedi

Kaynak: Enerji port -8 Mayıs 2011 http://www.enerjiport.com/

 

Yenilenebilir enerji kaynaklarının belgelendirilip desteklenmesi ve lisanssız elektrik üretimine ilişkin yönetmelikler yayınlandı!

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE”  ile ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE” ilişkin yönetmelikler resmi gazetede 21.07.2011 tarihinde yayınlandı.

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/07/20110721-6.htm

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/07/20110721-7.htm

21 Temmuz 2011 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 28001

YÖNETMELİK

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ

VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar ve Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesine İlişkin Hükümler

Amaç ve kapsam

MADDE 1  (1) Bu Yönetmelik; üretim lisansı sahibi tüzel kişilere yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi verilmesi ile 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında işletilecek YEK Destekleme Mekanizmasının kuruluşu ve işleyişini düzenlemek amacıyla kamu tüzel kişilerinin görev ve yetkileri ile ilgili gerçek ve tüzel kişilerin hak ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2  (1) Bu Yönetmelik, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 5, 6, 6/A, 6/B ve 11 inci maddeleri ile 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 5 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3  (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Biyokütle: Organik atıkların yanı sıra bitkisel yağ atıkları, tarımsal hasat artıkları dâhil olmak üzere, tarım ve orman ürünlerinden ve bu ürünlerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yanürünlerden elde edilen kaynakları,

b) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynakları: Rüzgâr, güneş, jeotermal,biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git ile kanal veya nehir tipi veya rezervuar alanı onbeş kilometrekarenin altında olan veya pompaj depolamalı hidroelektrik üretim tesisi kurulmasına uygun elektrik enerjisi üretim kaynaklarını,

c) Çöp gazı: Çöp dâhil diğer atıklardan enerji elde edilmesi amacıyla üretilen gazı,

ç) DUY: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik PiyasasıDengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,

d) Fatura dönemi: DUY ile belirlenen fatura dönemini,

e) Gün öncesi fiyatı: Gün öncesi planlama kapsamında belirlenen sistem marjinal fiyatlarınıya da gün öncesi piyasasında belirlenen nihai piyasa takas fiyatlarını,

f) Hibrit tesis: Birisi bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından olmak üzere iki veya daha fazla enerji kaynağını kullanarak elektrik enerjisi üreten tesisi,

g) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ile ilgili tüzel kişilerin sahip olduğu lisans veya lisansları,

ğ) Jeotermal kaynak: Yerkabuğundaki doğal ısı nedeniyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan, erimiş madde ve gaz içerebilen doğal su, buhar ve gazlar ile kızgın kuru kayalardan elde edilen su, buhar ve gazları,

h) Kanun: 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

ı) Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı (KGÜP): Bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin bağlı olduğu dengeden sorumlu tarafın yükümlülüklerine ve gün öncesi dengeleme sonucuna bağlı olarak bir sonraki güne ilişkin gerçekleştirmeyi öngördüğü ve sistem işletmecisine dengeleme güç piyasasının başlangıcında bildirdiği üretim ya da tüketim değerlerini,

i) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

j) LÜY: Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliği,

k) Muafiyetli üretim miktarı: Her bir perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin kendi bölgesinde, LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişilerin üretim tesislerinde ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretip sisteme verdikleri ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını,

l) Milli Yük Tevzi Merkezi (MYTM): TEİAŞ bünyesinde yer alan ve elektrik enerjisi arz ve talebinin gerçek zamanlı olarak dengelenmesinden ve sistem işletiminden sorumlu merkezi,

m) Ödeme yükümlülüğü oranı (ÖYO): Tüketicilere elektrik enerjisi satışı yapan tedarikçilerin ödemekle yükümlü olacağı tutarın hesaplanmasında kullanılacak olan, her bir tedarikçinin tüketicilerine sattığı elektrik enerjisi miktarının, bu tedarikçilerin tamamının tüketicilere sattığı toplam elektrik enerjisi miktarına bölünmesi suretiyle hesaplanan oranı,

n) Ödeme yükümlülüğü tutarı (ÖYT): Her bir tedarikçi için ödeme yükümlülüğü oranı(ÖYO) dikkate alınarak PMUM tarafından tahsil edilecek tutarı,

o) Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM): TEİAŞ bünyesinde yer alan, görev ve sorumlulukları Kanun’da ve ilgili mevzuatta belirlenen ve gün öncesi planlama/gün öncesi piyasası ve uzlaştırma iş ve işlemlerini yapmakla görevli ve yetkili birimi,

ö) Piyasa yönetim sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, Piyasa İşletmecisi, sistem işletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,

p) Sistem marjinal fiyatı (SMF): Dengeleme güç piyasası kapsamında, dengeleme amacıyla iletim sistemi kısıtları dikkate alınmaksızın; sistemin enerji açığını gidermek için yük aldırılan dengeleme birimlerine uygulanan, kabul edilen en yüksek saatlik yük alma teklif fiyatınıveya sistemin enerji fazlasını gidermek için yük attırılan dengeleme birimlerine uygulanan, kabul edilen en düşük saatlik yük atma teklif fiyatını,

r) Tedarikçi: Elektrik piyasasında serbest ve/veya serbest olmayan tüketicilere elektrik enerjisi satışı yapan üretim şirketleri, OSB üretim lisansı sahipleri, otoprodüktörler,otoprodüktör grupları, toptan satış şirketleri ve perakende satış lisansına sahip şirketleri,

s) Uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi (UEVÇB): Her bir piyasa katılımcısına ilişkin uzlaştırma hesaplamalarının yapılabilmesi amacıyla, piyasa katılımcıları tarafından tanımlanarak PYS aracılığıyla kaydı yapılan aktif elektrik enerjisi üreten ya da tüketen birimleri,

ş) YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM): Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin bizzat ve LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan kişilerin bölgelerinde bulundukları perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri aracılığıyla faydalanabileceği fiyatlar, süreler ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizmasını,

t) YEK Kanunu: 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

u) YEK toplam bedeli (YEKTOB): YEK Destekleme Mekanizmasına tabi olan tüzel kişilerin her biri tarafından iletim veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi miktarı ile nihai YEK listesindeki fiyatların çarpılması suretiyle, enerjinin sisteme verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirası olarak hesaplanan bedellerin toplamını,

ü) YEKBED: YEK Bedelini,

v) YEKDEM katılımcısı: YEKDEM’e tabi olan her bir lisanslı üretim tesisi veya perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerini,

y) Yenilenebilir enerji kaynak belgesi (YEKBEL): Yenilenebilir enerji kaynaklarındanüretilen elektrik enerjisinin ulusal piyasada ve uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için üretim lisansı sahibi tüzel kişiye Kurum tarafından verilen belgeyi,

z) Yenilenebilir enerji kaynakları (YEK): Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle,biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

YEK belgesi

MADDE 4  (1) YEK belgesi;

a) Lisansı kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynağından üretilebilir elektrik enerjisinin ulusal ve/veya uluslararası piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi,

b) Lisansı kapsamındaki üretim tesisinde bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi için YEKDEM kapsamındaki uygulamalardan yararlanılması,

c) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinde üretilen elektrik enerjisininemisyon ticareti kapsamındaki piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için kullanılması

amaçlarıyla verilir.

(2) Üretim lisansı sahibi tüzel kişilere verilen lisans belgesi, lisansı kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynağından üretilebilir elektrik enerjisinin, ulusal ve/veya uluslararasıpiyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi ile YEKDEM kapsamındaki uygulamalardan yararlanmak amacıyla Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi (YEKBEL) olarak lisans süresince geçerlidir.

(3) Kurum, her yıl Nisan ayında, lisansı YEKBEL olarak geçerli lisans sahiplerini,emisyon ticareti kapsamındaki piyasalarda kaynak türünün belirlenmesi ve takibi amacıyla lisans bazında yenilenebilir enerji kaynağından üretilerek sisteme verilen elektrik enerjisi miktarını,hibrit tesisler bakımından yenilenebilir enerji kaynağından yapılan üretim miktarını Kurum internet sayfasında duyurur.

(4) Hibrit tesisler bakımından;

a) Güneş enerjisinden üretilen elektrik enerjisi miktarı, YEK Kanunu’nun 6 ncımaddesinin beşinci fıkrası uyarınca Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik hükümleri çerçevesinde,

b) Güneş enerjisi hariç yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi ise bu Yönetmeliğe göre Kurumca çıkarılacak tebliğ hükümleri çerçevesinde

tespit edilir.

İKİNCİ BÖLÜM

YEK Destekleme Mekanizmasına Kayıt Esasları

YEK destekleme mekanizması

MADDE 5  (1) YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM);

a) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin kayıt olmak suretiyle faydalanabileceği YEK Kanunu’na ekli I ve II sayılı Cetveller uyarınca belirlenecek fiyatları,

b) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin bölgesinde bulundukları perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi aracılığıyla faydalanacaklarıYEK Kanununa ekli I ve II sayılı Cetveller uyarınca belirlenecek fiyatları,

c) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişiler ile LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin yararlanabileceği süreleri,

ç) (a) ve (b) bentleri kapsamındaki kişilere yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları

kapsayan destekleme mekanizmasıdır.

(2) YEKDEM, PMUM tarafından takvim yılı bazında işletilir. YEKDEM’e bir takvim yılıiçin tabi olan üretim lisansı sahipleri, uygulamaya dahil oldukları takvim yılı içerisindeYEKDEM’den çıkamaz.  LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan kişiler uygulama dışına çıkamaz.

YEKDEM’e kayıt başvuruları

MADDE 6  (1) Üretim lisansı, bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olup YEK belgesi olarak da geçerli olan lisans sahibi tüzel kişiler, lisans bazında, bir sonraki takvim yılında YEKDEM’e kayıt olmak istemeleri halinde 31 Ekim tarihine kadar EK-1 Başvuru Dilekçesiyle Kuruma başvuru yapar. Başvuru, hibrit tesisler bakımından bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynağından üretilen miktarı, diğerleri için lisans kapsamındaki üretim miktarının tamamını kapsar.

(2) Muafiyetli üretim miktarını satın almakla yükümlü olan perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri, bölgelerindeki muafiyetli üretim miktarı için 31 Ekim tarihine kadar EK-2 başvuru dilekçesi ile YEKDEM’e kayıt olmak için Kuruma başvurmak zorundadır.

(3) YEKDEM’e kayıt olmak isteyen üretim lisansı sahipleri ile bölgelerindeki muafiyetliüretim miktarı için YEKDEM’e başvuru yapacak perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri başvuru dilekçesi ekinde bu Yönetmelikte ve 8 inci maddenin birinci fıkrasına göre alınacak Kurul kararı ile belirlenecek ekleri sunar.

YEKDEM kayıt başvurularına itirazlar ve itirazların sonuçlandırılması

MADDE 7  (1) 6 ncı maddeye göre yapılan başvurulardan tam ve eksiksiz olduğu tespit edilenler inceleme ve değerlendirmeye alınır ve bu Yönetmelikte öngörülen bilgileri haviön YEK listesi, 4/8/2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik PiyasasıLisans Yönetmeliğinin 43 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde Kasım ayının ilk on günüiçerisinde Kurum internet sayfasında ilan edilir.

(2) İlan edilen ön YEK listesindeki başvurulara ve/veya bilgilere;

a) Üçüncü şahıslar tarafından sadece kişisel hak ihlali nedeniyle,

b) İlgili lisans sahipleri tarafından ilana konu bilgilerin düzeltilmesi ve/veya varsa eksikliklerin giderilmesi amacıyla,

yazılı olarak beş gün içerisinde gerekçeleriyle birlikte itirazda bulunulabilir.

(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan itirazlar Kurum tarafından incelenerek Kasım ayının 25’i itibariyle sonuçlandırılır.

YEK destekleme mekanizması başvurularının sonuçlandırılması

MADDE 8  (1) 6 ncı madde kapsamındaki başvurusu inceleme ve değerlendirmeye alınan tüzel kişilerden bir sonraki takvim yılında YEKDEM’den yararlanabilecek olanları havi nihai YEK listesi, 7 nci ve 9 uncu madde hükümleri dikkate alınarak 30 Kasım tarihine kadar sonuçlandırılır. Nihai YEK listesi Kurul kararı ile belirlenecek örneğe uygun düzenlenerek Kurum internet sayfasında duyurulur ve PMUM’a bildirilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında hazırlanacak nihai YEK listesinde;

a) Kaynak türlerine göre YEKDEM’e tabi olan üretim lisansı sahiplerine ait tesislerin işletmeye giriş tarihleri, yıllık elektrik enerjisi üretim kapasiteleri ve yıllık üretim programına ilişkin bilgiler,

b) Dağıtım bölgesi bazında muafiyetli üretim miktarına ilişkin kaynak bazında ve toplam olarak öngörülecek bilgiler,

yer alır.

(3) YEKDEM’e esas üretim dönemi, her takvim yılının birinci günü başlar ve son günüitibarıyla nihayet bulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

YEK Destekleme Mekanizmasının İşleyişine İlişkin Hükümler 

YEKDEM’den yararlanabilecekler

MADDE 9  (1) Lisansı kapsamındaki üretim tesisi bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olup 18/5/2005 tarihinden 31/12/2015 tarihine kadar işletmeye girmiş veya girecek olan üretim lisansı sahibi tüzel kişiler tesislerinin işletmeye giriştarihinden itibaren on yıl süreyle YEKDEM’den yararlanabilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında başvuru yapanların üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibariyle işletmeye girmiş olması ve YEKDEM’e kayıt amacıyla Kuruma yapacakları başvurunun bu Yönetmelik hükümlerine göre kabul edilmesi gerekir.

(3) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından ürettiği elektrik enerjisi muafiyetliüretim miktarı kapsamındaki gerçek veya tüzel kişiler, tesislerinin işletmeye girdiği tarihten itibaren 10 yıl süreyle, bölgesinde bulundukları perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri aracılığıyla YEKDEM’den yararlanır.

(4) YEKDEM’den yararlanacaklar için öngörülen süreler; tesisleri işletmedeki üretim lisansı sahipleri için tesisin işletmeye girdiği tarihten, henüz işletmeye girmemiş olanlar için işletmeye gireceği tarihten itibaren başlar.

YEKDEM kapsamındaki kayıtlar

MADDE 10 – (1) PMUM, YEKDEM kapsamındaki enerjinin uzlaştırılması için bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatta öngörülen işlemleri yürütebilmek amacıyla DUY hükümleri uyarınca PMUM nezdinde kayıtlı bir YEKDEM portföyü oluşturur.

(2) 8 inci maddenin birinci fıkrasında öngörülen nihai YEK listesinde yer alan lisanslıüretim tesislerine ilişkin DUY kapsamındaki UEVÇB ve sayaç kayıtları, PMUM’unoluşturacağı YEKDEM portföyü altında yer alacak şekilde güncellenir. Kayıt bulunmamasıhalinde, YEKDEM portföyü altında DUY hükümleri uyarınca UEVÇB ve sayaç kaydı yapılır.

(3) LÜY hükümleri uyarınca dağıtım sistemine verilecek muafiyetli üretim miktarı için perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri adına, kaynak bazında, YEKDEM portföyüaltına DUY hükümleri uyarınca UEVÇB ve sayaç kaydı yapılır.

YEKDEM kapsamındaki enerji üretim tahminleri

MADDE 11 – (1) Üretim lisansı sahibi her bir YEKDEM katılımcısı saatlik üretim tahminlerini her bir gün için, önceki gün saat 09:00 itibariyle MYTM tarafından belirlenecekşekle uygun olarak MYTM’ye bildirir.

(2) Muafiyetli üretim miktarı için YEKDEM katılımcısı olan perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri kendi dağıtım sistemleri içindeki OSB ve serbest bölgelerde yerleşik yenilenebilir enerji kaynaklarından LÜY kapsamında üretim yapan tesisler de dahil, muafiyetliüretim miktarına ilişkin kaynak bazında saatlik tahminlerini kaynak bazında tanımlanmış her bir UEVÇB için toplam olarak, her bir gün için, önceki gün saat 09:00 itibariyle MYTM tarafından belirlenecek şekle uygun olarak MYTM’ye bildirir.

(3) MYTM, birinci ve ikinci fıkralar uyarınca kendisine bildirilmiş olan üretim tahminlerinden faydalanarak ve/veya kendi geliştirdiği tahmin yöntemlerine dayanarak her gün bir gün sonrası için UEVÇB bazında saatlik üretim tahmini yapar ve söz konusu tahminleri KGÜP olarak dikkate alır. MYTM, gerekli olması halinde YEKDEM katılımcılarından tahminlere esas olacak verileri talep edebilir. UEVÇB bazında yapılan saatlik üretim tahminleriPMUM’a YEKDEM bölgesel/ulusal toplam saatlik üretim tahmini şeklinde sunulur.

(4) MYTM, üçüncü fıkra kapsamında hesapladığı YEKDEM bölgesel/ulusal toplam saatlik üretim tahminini aynı gün içerisinde saat 10:30’a kadar PMUM’a PYS üzerinden bildirir. PMUM, YEKDEM bölgesel/ulusal toplam üretim tahminini PYS aracılığıyla saat 11:00’a kadar yayımlar.

YEKDEM kapsamında enerjinin satın alınması ve uzlaştırılması

MADDE 12  (1) YEKDEM kapsamında iletim ve/veya dağıtım sistemine verileceği MYTM tarafından bildirilen ve tedarikçiler tarafından satın alınacağı kabul edilen tahmini enerji miktarı, YEKDEM portföyü altında PMUM tarafından gün öncesi piyasasında fiyattan bağımsız teklif olarak değerlendirilmek üzere her gün saat 11:30’a kadar sistem satış teklifi olarak PYS aracılığıyla bildirilir.

(2) Tedarikçiler nam ve hesabına YEKDEM portföyü altında PMUM tarafından birinci fıkra kapsamında satışı yapılan enerjiye ilişkin tutar, 16 ncı madde uyarınca hesaplanan YEKDEM portföy geliri olarak tedarikçilere ÖYO oranında aylık bazda paylaştırılır.

YEK toplam bedelinin hesaplanması

MADDE 13  (1) YEKDEM katılımcılarına her bir fatura dönemi için ödenecek YEK toplam bedeli (YEKTOB) aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

 

 

Bu formülde geçen;

YEKTOB: Her bir fatura dönemi için hesaplanan YEK toplam bedelini (TL),

LÜYTOB: Her bir fatura dönemi için “j” dağıtım şirketi tarafından bölgesindeki muafiyetliüretime ilişkin olarak hesaplanan ve bölgesindeki gerçek ve/veya tüzel kişilere ödenecek toplam bedeli (TL),

UEVMi,b,u: i YEKDEM katılımcısı olan üretim lisansı sahibi tüzel kişiye ait b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait Uzlaştırmaya Esas Veriş Miktarını (MWh),

YEKFi: i  YEKDEM katılımcısı olan üretim lisansı sahibine uygulanacak olan fiyatı (ABD Doları cent/kWh),

KURu: Her bir uzlaştırma döneminin dahil olduğu günde geçerli TCMB döviz alış kurunu (TL/ABD Doları)

k: İlgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

n: Lisanslı üretim tesisi olan her bir YEKDEM katılımcısına ait uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

a: Lisanslı üretim tesisi olan YEKDEM katılımcı sayısını,

m: YEKDEM katılımcısı olan dağıtım şirketlerinin sayısını,

ifade eder.

(2) Her bir YEKDEM katılımcısına uygulanacak fiyat, YEK Kanununa ekli I sayılıCetvelde kaynak bazında belirlenen fiyat ile YEK Kanununa ekli II sayılı Cetvelde belirlenen fiyatlardan yararlanarak Bakanlıkça YEK Kanununun 6/B maddesi uyarınca çıkarılacak Yönetmeliğe göre hesaplanmış yerli ürün destek fiyatının toplanması suretiyle elde edilir. Bu fiyat nihai YEK listesinde her bir YEKDEM katılımcısı için ayrı ayrı gösterilir.

Ödeme yükümlülüğü oranının hesaplanması

MADDE 14 – (1) Bir fatura döneminde, i tedarikçisi için ödeme yükümlülüğü oranı(ÖYO) aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

Bu formülde geçen;

ÖYO i  : Bir fatura döneminde i tedarikçisinin YEKDEM uyarınca ödeme yükümlülüğüoranını (%),

UEÇMi,b,u  : DUY ilgili madde uyarınca hesaplanan, i tedarikçisi adına kayıtlı b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemi için, tedarik yükümlülüğükapsamındaki uzlaştırmaya esas çekiş miktarını (MWh),

n: Bir fatura dönemine ilişkin i tedarikçisi adına kayıtlı piyasa katılımcısına ait uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

m                : Bir fatura dönemine ilişkin toplam uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

k: Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

Ödeme yükümlülüğü tutarının hesaplanması

MADDE 15 – (1) Her bir tedarikçiden PMUM tarafından aylık bazda tahsil edileceködeme yükümlülüğü tutarı (ÖYT), YEKDEM kapsamında hesaplanan ödeme yükümlülüğüoranı dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

ÖYTi = YEKTOB X ÖYOi                                                                     (3)

Bu formülde geçen;

ÖYTi  : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisi tarafından ödenecek tutarı (TL),

YEKTOB: Her bir fatura dönemi için hesaplanan YEK toplam bedelini (TL),

ÖYOi  :  Her bir fatura dönemi için i tedarikçisinin ödeme yükümlülüğü oranını (%),

ifade eder.

YEKDEM portföy gelirinin hesaplanması ve paylaştırılması

MADDE 16 –  (1) YEKDEM portföyünün uzlaştırılmasından elde edilen gelir aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:

Bu formülde geçen;

YPG: Her bir fatura dönemi için YEKDEM portföyünün uzlaştırılmasından elde edilen geliri (TL),

SGÖFt,u  : t teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Gün Öncesi Fiyatını (TL/MWh),

YEKSSMt,u  : YEKDEM kapsamında PMUM tarafından gün öncesi dengeleme kapsamında fiyattan bağımsız teklif olarak değerlendirilen ve t teklif bölgesi için, u uzlaştırma dönemine ait tekliften dolayı gerçekleştirilen sistem satış miktarını (MWh),

l: t teklif bölgesi sayısını,

k: Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

(2) YEKDEM portföy gelirinden faiz geliri elde edilmesi halinde bu miktar her fatura dönemi bazında YEKDEM portföy gelirine eklenir.

(3) Her bir tedarikçiye PMUM tarafından ödenecek YEKDEM portföy geliri tutarı(YPGT), YEKDEM kapsamında hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranı dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

YPGTi = YPG X ÖYOi                                                                           (5)

Bu formülde geçen;

YPGTi : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisine ödenecek YEKDEM portföy geliri tutarını, (TL),

YPG : Her bir fatura dönemi için hesaplanan YEKDEM portföy gelirini (TL),

ÖYOi : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisinin ödeme yükümlülüğü oranını, (%),

ifade eder.

YEKDEM portföyü enerji dengesizlik miktarının hesaplanması

MADDE 17  (1)  YEKDEM katılımcılarının toplam enerji dengesizlik miktarı aşağıdaki yer alan formül uyarınca hesaplanır:

Bu formülde geçen;

UEVMi,t,b,u : i YEKDEM katılımcısının t teklif bölgesinde, b uzlaştırmaya esas veriş çekişbiriminin,  u uzlaştırma dönemindeki uzlaştırmaya esas veriş miktarını (MWh),

YEKSSMt,u: YEKDEM kapsamında PMUM tarafından gün öncesi dengeleme kapsamında fiyattan bağımsız teklif olarak değerlendirilen ve t teklif bölgesi için, u uzlaştırma dönemine ait tekliften dolayı gerçekleştirilen sistem satış miktarını (MWh),

n: YEKDEM katılımcılarına ait uzlaştırmaya esas çekiş birimi sayısını,

a: YEKDEM katılımcı sayısını,

ifade eder.

YEKDEM portföyü enerji dengesizlik tutarının hesaplanması ve paylaştırılması

MADDE 18   (1) YEKDEM portföyünün uzlaştırılmasından elde edilen enerji dengesizlik tutarı (YEKEDT) aşağıda yer alan formül uyarınca hesaplanır:

Bu formülde geçen;

YEKEDT: Her bir fatura dönemi için YEKDEM portföyüne ilişkin enerji dengesizlik tutarını (TL),

SMFt,u: Dengeleme güç piyasası kapsamındaki u uzlaştırma döneminde yer aldığı t teklif bölgesi için hesaplanan Sistem Marjinal Fiyatını (TL/MWh),

YEKEDMt,u: PMUM tarafından t teklif bölgesi için u uzlaştırma döneminde, Gün Öncesi Dengeleme kapsamında tüm tedarikçiler adına satılan enerji ile ilgili uzlaştırma döneminde YEKDEM katılımcılarının toplam Uzlaştırmaya Esas Veriş Miktarı arasındaki fark sebebiyle hesaplanan dengesizlik miktarını (MWh),

l: t teklif bölgesi sayısını

k: Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

(2) Her bir tedarikçinin YEKDEM kapsamındaki enerji dengesizlik tutarı (YEKEDT), YEKDEM kapsamında hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranı (ÖYO) dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır;

YEKEDTi = YEKEDT X ÖYOi                                                                 (8)

Bu formülde geçen;

YEKEDTi : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisine ödenecek YEK enerji dengesizlik tutarını, (TL),

YEKEDT : Her bir fatura dönemi için hesaplanan toplam YEK enerji dengesizlik tutarını (TL),

ÖYOi : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisinin ödeme yükümlülüğü oranını, (%),

ifade eder.

YEK bedellerinin hesaplanması

MADDE 19  (1) YEKDEM katılımcısı olan her bir lisanslı üretim tesisi için lisans sahibine ödenecek YEK bedeli (YEKBEDi) aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

 

Bu formülde geçen;

YEKBEDi : Her bir fatura dönemi için i YEKDEM katılımcısına ödenecek YEK bedelini (TL),

UEVMi,b,u: i YEKDEM katılımcısına ait b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait Uzlaştırmaya Esas Veriş Miktarını (MWh),

YEKFi: i YEKDEM katılımcısına uygulanacak olan fiyatı (ABD Doları cent/kWh),

KURu: Her bir uzlaştırma döneminin dahil olduğu günde geçerli TCMB döviz alış kurunu (TL/ABD Doları)

M : İlgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

n: YEKDEM katılımcılarına ait uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

ifade eder.

(2) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişiler nam ve hesabına YEKDEM katılımcısı olan her bir perakende satış lisansı sahibi dağıtımşirketine ödenecek YEK bedeli (YEKBEDj) kendilerince LÜY ilgili hükümlerine göre hesaplanmış olan ve 13 üncü madde uyarınca YEKTOB hesabında kullanılan LÜYTOB değeridir.

YEKDEM’e ilişkin aylık süreç

MADDE 20 – (1) TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından YEKDEM katılımcısılisanslı üretim tesisleri bazında okunan veriş değerleri ile dağıtım şirketleri tarafından okunarak kaynak bazında toplanan muafiyetli üretim miktarı DUY’da yer alan ilgili maddeler uyarınca PYS üzerinden PMUM’a bildirilir.

(2) Üretim lisansı sahibi her bir YEKDEM katılımcısına ödenecek bedel PMUM tarafından; muafiyetli üretime ilişkin ödenecek toplam bedel ise ilgili perakende satış lisansısahibi dağıtım şirketleri tarafından LÜY ilgili hükümleri uyarınca hesaplanır.

(3) İlgili dağıtım şirketi tarafından hesaplanan toplam bedelin PMUM’a PYS üzerinden bildirilmesini müteakip PMUM 13 üncü madde uyarınca YEKTOB hesabını gerçekleştirir.

(4) Bu bedel, YEKDEM katılımcılarına ilişkin uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığıyla yayımlanmasını müteakip her bir YEKDEM katılımcısı tarafından DUY hükümleri uyarıncaPMUM’a ayrıca faturalanır.

(5) İkinci fıkra kapsamında her bir YEKDEM katılımcısı için belirlenen YEK bedellerinin toplanması suretiyle hesaplanan YEKTOB, tedarikçilere 14 üncü madde uyarınca hesaplananödeme yükümlülüğü oranında aylık bazda paylaştırılarak, her bir tedarikçi için ödeme yükümlülüğü tutarı belirlenir.

(6) 12 nci madde uyarınca gün öncesi piyasasına sunulan sistem satış teklifleri ile uzlaştırmaya esas veriş miktarı arasındaki farkın, ilgili saat için geçerli SMF değeriyle çarpılmasısuretiyle elde edilen tutar, YEKDEM kapsamında enerji dengesizlik tutarı olarak değerlendirilir ve bu tutar tedarikçilere 14 üncü madde uyarınca hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranında 18 inci madde hükümleri kapsamında hesaplanarak aylık bazda paylaştırılır ve her bir tedarikçiye ilişkin enerji dengesizlik tutarı belirlenir.

(7) YEKDEM kapsamında her bir fatura dönemi için hesaplanan YEKDEM portföygeliri, ödeme yükümlülüğü tutarı, enerji dengesizlik tutarı ve geçmişe dönük düzeltme tutarıtedarikçilere DUY hükümleri uyarınca YEKDEM’e ilişkin uzlaştırma bildirimi olarak yayınlanır. Bu bedel, PMUM tarafından DUY ilgili hükümlerinde öngörülen sürece uygun biçimde tedarikçilere fatura olarak gönderilir.

Teminatlar

MADDE 21 – (1) PMUM, tedarikçilerin bu Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca hesaplanan ödeme yükümlülüğü tutarlarına ilişkin mükellefiyetlerini yerine getirmek amacıyla, gerektiğinde DUY hükümlerine göre tahsil edilen teminatlarını kullanabilir.

(2) Birinci fıkra uyarınca tedarikçilerin nakit teminatlarının kullanılması veya diğer teminatlarının nakde çevrilerek kullanılması halinde ilgililer, kullanılan teminatlarını ilgili DUY hükümlerinde öngörülen miktarlara tamamlamak ve/veya güncellemekle yükümlüdür.

İtirazlar, faturalama ve ödemelere ilişkin süreç

MADDE 22 – (1) Faturalama, ödemeler, ödemelerin yapılmaması, itirazlar ve düzeltmelere ilişkin süreçler için DUY hükümleri uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

YEKDEM Kapsamında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri

Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezinin görev ve yükümlülükleri

MADDE 23 – (1) PMUM, bu Yönetmelikte öngörülen iş ve işlemleri tarafsızlık ve titizlik esaslarına göre yapmak ve YEKDEM’i belirlenen sürede kurarak işler hale getirmekle yükümlüdür.

(2) PMUM, tedarikçilerin ve YEKDEM katılımcılarının bu Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini ayrı hesaplarda tutar ve izler.

YEKDEM katılımcılarının yükümlülükleri

MADDE 24 – (1) Her bir YEKDEM katılımcısı lisansı kapsamındaki tesiste gerçekleşen tüm üretimi ancak YEKDEM kapsamında değerlendirir; bu miktar PMUM tarafından oluşturulacak YEKDEM portföyü dışında herhangi bir şekilde ticarete konu edilemez.

(2) YEKDEM katılımcısı lisans sahibi basiretli tacir olan tüzel kişiler ile üretimleri muafiyetli üretim miktarı kapsamındaki lisanssız üreticiler, YEKDEM’e tabi olduğu sürece, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine uymak ve iyiniyet esaslarına göre faaliyet yürütmekle yükümlüdür.

(3) YEKDEM katılımcıları;

a) YEKDEM’e tabi tesisi ile PMUM tarafından oluşturulacak YEKDEM portföyüdışında herhangi bir dengeden sorumlu gruba katılamaz.

b) YEKDEM’e tabi oldukları yıl içinde 27/12/2008 tarihli ve 27093 sayılı ResmîGazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde öngörülen primer vesekonder frekans kontrolüne katılım ile DUY hükümlerinde öngörülen dengeleme güçpiyasasına katılıma ilişkin yükümlülükler ve piyasa işletim ücretinden muaftır.

(4) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri satın aldıkları muafiyetli üretim miktarınıikili anlaşmalar ve/veya tarife kapsamında satamaz, ancak YEKDEM kapsamında değerlendirir.

(5) YEKDEM katılımcısı üretim lisansı sahiplerinin ilgili fatura dönemi içerisindeki net tüketimleri dolayısıyla düşecekleri dengesizlik tutarına, uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve PMUM tarafından kendilerine fatura edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yaptırımlar ve yaptırımların uygulanmasındaki usul

MADDE 25  (1) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Kuruma yapılan başvurularda başvuru sahibinin yanıltıcı bilgi ve/veya belge verdiğinin/düzenlediğinin tespiti halinde lisans sahibi tüzel kişi bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz, ödenmiş tutarlar geri alınır ve Kanun’un 11 inci maddesi hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilir.

Bildirimler ve tebligat

MADDE 26 – (1) YEKDEM katılımcıları ve tedarikçiler DUY uyarınca işletilenPYS’ye erişim sağlayabilmek için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Bu YönetmeliğinÜçüncü Bölümünde düzenlenen iş ve işlemlerle ilgili bildirim ve tebligatlar için PYS kullanılır. Ancak PYS’nin işler halde olmaması durumunda bildirim ve tebligatlar sırasıyla faks, e-posta ve telefon aracılığıyla gerçekleştirilir. Faks, e-posta veya telefon aracılığıyla yapılan bildirimler en kısa sürede PYS’ye aktarılır.

(2) Bu Yönetmelikte düzenlendiği halde birinci fıkra kapsamı dışında kalan iş ve işlemlerle ilgili bildirim ve tebligatlar 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 27 – (1) 4/10/2005 tarihli ve 25956 sayılı Resmî Gazete’de yayımlananYenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 28 – (1) 4/10/2005 tarihli ve 25956 sayılı Resmî Gazete’de yayımlananYenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

2011 yılı başvuruları

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) YEKDEM’e 2011 yılında tabi olmak isteyenler 6 ncımaddede öngörülen başvuruyu bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımını takip eden bir ay içerisinde yapmak zorundadır.

(2) YEKDEM’e 2011 yılında tabi olmak isteyenler için 7 ve 8 inci maddelerde öngörülen iş ve işlemler, birinci fıkrada öngörülen bir aylık sürenin bitimini takip eden bir ay içerisinde yapılır.

YEK destekleme mekanizmasının başlangıç tarihi

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) PMUM, 1 Aralık 2011 tarihi itibari ile YEKDEM mekanizmasını işletecek şekilde gerekli hazırlıkları tamamlamakla yükümlüdür.

Yürürlük

MADDE 29  (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30  (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

 

 

EK-1

BAŞVURU DİLEKÇESİ

T.C.

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞINA

(Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı)

 

 

……………………………… numaralı üretim lisansı kapsamında 4628 sayılı Kanun ve 5346 sayılı Kanunun ilgili hükümleri ve ilgili mevzuatı kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretmekteyiz. Lisans kapsamındaki üretimimizin 20…. Yılı için YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamına alınması için başvuru yapmaktayız.

Başvurumuzun kabulünü ve lisans kapsamındaki üretimimizin YEKDEM kapsamında değerlendirilmesi için gereğini tensiplerinize arz ederiz.

 

 

 

 

 

Ek*:

Bakanlıkça YEK Kanununun 6/B maddesi uyarınca çıkarılacak Yönetmeliğe göre hesaplanmışyerli ürün destek fiyatını gösteren belge.

 

 

 

 

 

 

Lisans sahibini temsile yetkili

Kişi veya Kişilerin Adı-Soyadı

İmza

(varsa) Kaşe

Tarih

 

 

 

 

Tüzel kişinin lisans numarası         :

Tüzel kişinin ticaret unvanı            :

Ödeme yapılacak Banka ve IBAN :

Telefon                                              :

Faks                                                    :

e-posta                                               :

 

 

* İlgili mevzuat uyarınca bu dilekçeye eklenecek diğer belgeler kayıt düşülmeksizin ekte sıralanır.

 

 

 

 

EK-2

 

BAŞVURU DİLEKÇESİ

T.C.

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞINA

(Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı)

 

 

………………… numaralı perakende satış lisansı kapsamında faaliyet yürüttüğümüz dağıtım bölgesinde 4628 sayılı Kanun ve 5346 sayılı Kanunun ilgili hükümleri ile ilgili mevzuatıkapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten lisanssız üreticiler nam ve hesabına, bu kapsamdaki üretimin 20…. Yılı için YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamına alınması için başvuru yapmaktayız.

Başvurumuzun kabulünü ve lisans kapsamındaki üretimimizin YEKDEM kapsamında değerlendirilmesi için gereğini tensiplerinize arz ederiz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lisans sahibini temsile yetkili

Kişi veya Kişilerin Adı-Soyadı

İmza

(varsa) Kaşe

Tarih

 

 

 

 

 

Tüzel kişinin lisans numarası         :

Tüzel kişinin ticaret unvanı            :

Ödeme yapılacak Banka ve IBAN :

Telefon                                              :

Faks                                                    :

e-posta                                               :

 

 

 

 

Not: İlgili mevzuat uyarınca bu dilekçeye eklenecek belgeler kayıt düşülmeksizin ekte sıralanır.

 

 

21 Temmuz 2011 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 28001

YÖNETMELİK

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE

İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar ve Muafiyetler

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, elektrik piyasasında; yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kojenerasyon tesisi kuran gerçek ve tüzel kişilerden lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf tutulacaklara uygulanacak usul ve esaslar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı kurulu gücü azami beş yüz kilovatlık üretim tesisi ve/veya mikro kojenerasyon tesisi kuran gerçek ve tüzel kişilerin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf tutulması ve bu kapsamdaki tesislerin denetimi ile üretilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin sisteme verilmesi halinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları ile 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Adalanma: Dağıtım sisteminin üretim tesisi bulunan bir bölgesinin dağıtım sisteminden fiziksel olarak ayrılmasını,

b) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilimi,

c) Anma gerilimi: AG tek faz sistemler için etkin şiddeti 230V, AG üç fazlı sistemler için 400 V; YG sistemler için ise bağlantı noktasında tanımlanan gerilimin nominal değerini,

ç) Bağlantı: Üretim tesisinin AG veya YG seviyesinde bir koruma teçhizatı üzerinden dağıtım sistemiyle irtibatlandırılmasını,

d) Bağlanabilirlik oranı (Stifness ratio): Dağıtım sistemine bağlı üretim tesislerinin kısa devre katkısı hariç bağlantı noktasındaki üç faz kısa devre akımının, bağlanacak üretim tesisinin nominal akımına bölümü ile elde edilecek değeri,

e) Bağlantı ekipmanı: Üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısı için kullanılan, üretim tesisi üzerinde veya üretim tesisi ile bağlantı noktası arasında tesis edilen koruma ve kumanda sistemlerinin bütününü,

f) Bağlantı noktası: Kullanıcıların bağlantı anlaşmaları kapsamında dağıtım sistemine bağlandıkları dağıtım merkezi, transformatör ya da girdi-çıktı yapılan hattan irtibat kurulan en yakın dağıtım merkezi veya transformatörü,

g) DUY: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,

ğ) Evirici: Doğru akımı alternatif akıma dönüştüren düzeneği,

h) Fatura dönemi: YEK Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte öngörülen fatura dönemini,

ı) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ile ilgili tüzel kişilerin sahip olduğu lisans veya lisansları,

i) İlgili standart: Üretim tesisinde kullanılacak teçhizat, bağlantı sistemi ve performans kriterlerine ilişkin olan, öncelik sırasına göre Türk Standartları/CENELEC/IEC/EN ve diğer uluslararası standartları,

j) İlgili teknik mevzuat: Bakanlık tarafından çıkarılmış elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin güvenli ve kararlı işletilebilmesi için gereken şartları ve standartları içeren 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ile diğer yönetmelik ve tebliğleri,

k) Kojenerasyon tesisi: Isı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin eş zamanlı olarak üretiminin gerçekleştirildiği tesisini,

l) Mikro kojenerasyon tesisi: Elektrik enerjisine dayalı toplam kurulu gücü 50 kWe ve altında olan kojenerasyon tesisini,

m) Muafiyetli üretim miktarı: Her bir perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin kendi bölgesinde, LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişilerin üretim tesislerinde ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretip sisteme verdikleri ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını,

n) Tüketim tesisi: Bir gerçek ya da tüzel kişinin uhdesinde olup bağlantı anlaşması ya da 25/9/2002 tarihinden önce imzalanmış yerine kaim bir sözleşme kapsamında dağıtım sistemine bağlı, elektrik enerjisi tüketen birim, tesis ya da teçhizatı,

o) Yenilenebilir enerji kaynakları: Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöpgaz dahil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,

ö) YEKDEM: YEK Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenen YEK Destekleme Mekanizmasını,

p) YEK Kanunu: 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

r) YG: Etkin şiddeti 1000 Volt’un üzerinde olan gerilimi,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen ana kolon hattı, kolon hattı ve yapı bağlantı hattı ibareleri 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğindeki anlam ve kapsama; diğer ifade ve kısaltmalar ise ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir. Ayrıca üretim tesisiyle tüketim tesisinin dağıtım sistemine aynı baradan bağlı olması halinde her ikisi aynı yerde kabul edilir.

Lisans alma ve şirket kurma muafiyeti

MADDE 4 – (1) Mikro kojenerasyon veya kurulu gücü azami 500 kWe olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinde üretim yapacak gerçek veya tüzel kişiler lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaftır.

(2) Yalnızca kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla, tesis toplam verimliliği 25/10/2008 tarihli ve 27035 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelikte belirlenen değerin üzerinde olan kojenerasyon tesisi kuracak gerçek veya tüzel kişiler lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaftır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında, her bir tüketim tesisi için bir adet kojenerasyon tesisi ya da mikro kojenerasyon tesisi ya da yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulması esastır. Ancak dağıtım sisteminde yeterli kapasite bulunması halinde bir tüketim tesisi için birden fazla kojenerasyon ve/veya yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ya da tesisleri kurulmasına izin verilebilir. Her bir tüketim tesisi için kurulabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin veya tesislerinin toplam kurulu gücü 500 kWe’den fazla olamaz. Bir gerçek veya tüzel kişi, uhdesindeki her bir tüketim tesisi için sadece bir adet mikro kojenerasyon tesisi kurabilir.

(4) Bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kuracak kişilerin üretim tesisleri ile tüketim tesisleri aynı dağıtım bölgesi içerisinde olmak zorundadır.

Tüketim birleştirme

MADDE 5 – (1) Birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişi, uhdelerindeki tesislerde tüketilen elektrik enerjisi için tüketimlerini birleştirerek bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi ya da tesisleri kurabilir.

(2) Tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişiler, bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanmak amacıyla aralarından bir kişiyi vekalet akdiyle tam ve sınırsız olarak yetkilendirir.

(3) Bu Yönetmeliğin uygulanması amacıyla, tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişilerin tüketim tesislerinde tüketilen elektrik enerjisi aralarından yetkilendirecekleri kişinin elektrik enerjisi tüketimi ve bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilecek elektrik enerjisi aralarından yetkilendirecekleri kişinin elektrik enerjisi üretimi sayılır. Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması amacıyla yapılacak iş ve işlemler, yetkilendirilen kişi nam ve hesabına yapılır. Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi iş ve işlemlerinde yetkilendirilmiş kişiyi muhatap alır.

(4) Bu Yönetmeliğin uygulanması sürecinde tüketimini birleştiren kişiler tüketimlerini birleştirmekten ve/veya üretimden kaynaklanan her türlü anlaşmazlığı kendi aralarında çözer.

İKİNCİ BÖLÜM

Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkin Hükümler

Bağlantı esasları

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren üretim tesisleri dağıtım sistemine bağlanır. Dağıtım şirketi, üretim tesisinin teknik özelliklerine ve bağlantı noktası itibarıyla dağıtım sisteminin mevcut kapasitesine göre üretim tesisini YG veya AG gerilim seviyesinden dağıtım sistemine bağlayabilir. Bağlantı başvurusu talebi, ancak bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması kapsamında reddedilebilir.

(2) Her bir bağlantı noktasında bir kişiye tüketim tesisinden bağımsız olarak yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için en fazla 500 kWe, mikro kojenerasyon tesisleri için en fazla 50 kWe tahsis yapılabilir.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında YG seviyesinden dağıtım sistemine bağlanmak isteyen rüzgâr ve/veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı başvuruları için, bu maddenin ikinci fıkrası hükümleri ile 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir transformatör merkezine yönlendirilen toplam güç 2 MW ve üzerinde olması halinde ilgili dağıtım şirketi TEİAŞ’a kaynak bazında ayrı ayrı bağlantı kapasite bildiriminde bulunur ve TEİAŞ’ın görüşleri alınır. Dağıtım şirketi, TEİAŞ’ın bildireceği bağlanabilir kapasiteyi bağlantı görüşlerinin sonuçlandırılmasına esas alır. TEİAŞ talepleri kendisine geliş tarihinden itibaren bir ay içinde sonuçlandırır.

(4) YG gerilim seviyesinden bağlantı talebinde bulunan rüzgâr ve/veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi başvuruları transformatör merkezi bazında üçüncü fıkra kapsamında belirlenecek kapasiteye ulaşıncaya kadar 8 inci maddenin üçüncü fıkrası hükmüne göre yapılacak değerlendirme çerçevesinde dağıtım sistemine bağlanır.

Bağlantı başvurusu

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında hidroelektrik üretim tesisleri haricindeki üretim tesislerinde üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, bağlantı ve sistem kullanımı amacıyla, ekinde aşağıdaki bilgi ve belgeler bulunan EK-1’deki Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Formu ile doğrudan ilgili dağıtım şirketine veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye başvurur:

a) Üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu kaydı veya kira sözleşmesi veya kullanım hakkını gösterir sair belge,

b) Kojenerasyon tesisleri için tesis toplam verimliliğine ilişkin bilgi ve belgeler,

c) Rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı tesisler hariç olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım hakkının elde edildiğine dair belge,

ç) Mevcut olması halinde tüketim tesisinin son bir yıl içindeki toplam enerji tüketimini gösteren belge veya belgeler.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında hidroelektrik üretim tesisi kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, sisteme bağlantı ve su kullanım hakkı edinimi amacıyla, üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu kaydı veya kira sözleşmesi veya kullanım hakkını gösterir sair belge ile birlikte EK-2 Başvuru Dilekçesi ve EK-1’deki Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Formu ile tesisin kurulacağı yerin il özel idaresine başvurur. İl özel idareleri her takvim ayı içinde alınan bağlantı başvurularını takip eden ayın ilk beş günü içinde ilgili dağıtım şirketine ulaştırır.

(3) Dağıtım şirketi, ihtiyaç duyması halinde üretim tesisi kuracak gerçek veya tüzel kişiden ek bilgi ve belge talep edebilir; ancak 25/9/2002 tarihli ve 24887 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında temin edilmiş bilgiler ayrıca istenemez.

Bağlantı başvurusunun değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması

MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin her takvim ayı içinde alınan başvuruları ile il özel idarelerinden yönlendirilen başvurular takip eden ayın ilk 20 günü içinde toplu olarak değerlendirilir ve sonuçlandırılır. Eksik veya yanlış evrak verenlerin başvuruları değerlendirmeye alınmaz. Eksik veya yanlışlığın mahiyeti, başvuru sahibine bildirilir.

(2) TEİAŞ görüşü sorulan başvurular, TEİAŞ görüşünün dağıtım şirketine ulaştığı ay içerisinde alınan başvurularla birlikte değerlendirilir, birinci fıkrada belirlenen süre bu başvurularda sadece dağıtım şirketinin işlemleri için uygulanır.

(3) Dağıtım şirketince dağıtım sistemine bağlantısı yapılacak olan üretim tesisinin bağlantısına ilişkin değerlendirmede;

a) Başvuruya konu üretim tesisinin yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olması,

b) Başvuruya konu üretim tesisinin kojenerasyon tesisi olması,

c) Başvuruya konu üretim tesisinin tüketim tesisi ile aynı yerde olması,

ç) Başvuru sahibinin önceden uygun bulunmuş bir başvurusunun olmaması,

d) Başvuru sahibinin varsa son bir yıl içindeki tüketim miktarının diğer başvurulardan yüksek olması,

kriterleri sırasıyla uygulanır. Yapılan değerlendirme sonucunda, birden fazla başvurunun tüm kriterleri sağlaması durumunda dağıtım şirketine ve varsa ilgili il özel idaresine yapılan başvuru tarihi sıralamaya esas alınır.

(4) Dağıtım şirketi, 6 ncı ve 7 nci maddeler kapsamında incelenen başvurulara ilişkin gerekçeli değerlendirme neticesini ve bağlantı noktası uygun bulunmayan başvurular için varsa alternatif bağlantı önerisini başvuru sahibine, hidroelektrik üretim tesisi talepleri bakımından ilgili il özel idaresine, yazılı olarak bildirir.

Bağlantı ve sistem kullanımı için başvuru

MADDE 9 – (1) Hidroelektrik üretim tesisleri bakımından EK-3 örneğe uygun Su Kullanım Hakkı İzin Belgesi düzenlemeye, başvuru yapılan il özel idaresi yetkilidir. İlgili il özel idaresi, su kullanım hakkı izin belgesini ancak başvurunun DSİ taşra teşkilatınca üretim tesisinin yapımının su rejimi açısından uygun bulunduğuna dair görüşü ve ilgili dağıtım şirketinin uygun bağlantı görüşünün birlikte bulunması halinde düzenleyebilir.

(2) Hidroelektrik üretim tesisleri bakımından il özel idaresinden su kullanım hakkı izin belgesini alan; diğer kaynaklar bakımından bağlantı başvurusu uygun bulunan veya dağıtım şirketince teklif edilen alternatif bağlantı noktası önerisini kabul eden gerçek veya tüzel kişilerin, hidroelektrik üretim tesisleri bakımından su kullanım hakkı izin belgesinin verilme tarihinden, diğer kaynaklar bakımından bağlantı başvurusuna ilişkin dağıtım şirketince yapılan yazılı bildirim tarihinden itibaren doksan gün içerisinde, aşağıdaki belgeleri dağıtım şirketine eksiksiz sunması halinde dağıtım şirketi kendileriyle otuz gün içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalar;

a) Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kuruluş ve/veya tüzel kişiler tarafından onaylanan projeler,

b) Kurulca belirlenecek Tip Test Formunda belirtilen bilgileri ihtiva eden ve Türk Standardları Enstitüsü veya akredite edilmiş bir laboratuvardan alınmış tip test raporları,

c) Üretim tesisinin; dağıtım sistemine bağlantısında, korumasında veya kumandasında üretim tesisine ilave olarak bir bağlantı ekipmanının kullanılacak olması durumunda, bu bağlantı ekipmanlarının Türk Standardları Enstitüsü veya akredite edilmiş bir laboratuvardan alınmış tip test raporları,

ç) İlgili kurumlardan alınması gereken izin, onay, ruhsat ve benzeri belgeler.

(3) İkinci fıkrada belirlenen belgeleri zamanında edinemeyen başvuru sahipleri, ilgili resmi kurum ya da kuruluşlardan başvurularının kendi kusurları olmaksızın sonuçlandırılamadığına dair alacakları belgeleri başvurularına eklerler.

(4) İkinci fıkrada belirtilen belgeleri süresi içerisinde sunan kişi ile otuz gün içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları imzalanır. İkinci fıkra kapsamında istenen belgeleri dağıtım şirketine süresi içinde sunamayan veya üçüncü fıkranın gereğini yerine getiremeyen başvuru sahipleri bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalama hakkını kaybeder ve mevcut belgeleri iade edilir.

Bağlantı ve sistem kullanımı

MADDE 10 – (1) Üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısında kullanılacak olan bağlantı ekipmanı üretim tesisinin ayrılmaz bir parçasıdır. Üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısında, korumasında veya kumandasında üretim tesisine ilave olarak dâhili veya harici bir bağlantı ekipmanı kullanılması durumunda, bağlantı ekipmanları da üretim tesisine ilişkin kabul testlerine dâhil edilir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında; dağıtım sistemine bağlanacak üreticilerle yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alacak genel hükümler, dağıtım şirketlerinin görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir. Belirlenen genel hükümler dağıtım şirketlerinin internet sayfasında yayımlanır.

(3) Mülkiyet ve işletme sınırları, bağlantı anlaşmasında belirlenir.

(4) Üretim tesisleri, sistem kullanım anlaşmasında belirtilen tarihten itibaren sisteme enerji verebilir. Bu tarih, ancak her bir takvim ayının ilk günü olur. Bu tarih hiçbir şekilde Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kuruluş ve/veya tüzel kişiler tarafından üretim tesisinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten önce olamaz. Üreticinin sisteme enerji vermesi, geçici kabul tarihini takip eden ayın ilk gününden geriye bırakılamaz.

(5) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler;

a) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olması halinde sisteme verdiği veya sistemden çektiği net enerji miktarı için,

b) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olmaması halinde sisteme verdiği ve sistemden çektiği enerji miktarları için ayrı ayrı,

dağıtım sistemi kullanım bedeli öder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretim Kaynak Belgesine İlişkin Hükümler

Lisanssız üreticilere üretim kaynak belgesi verilmesi

MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapmak amacıyla dağıtım şirketi ile Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmalarını imzalayan ve dağıtım sistemine YG’den bağlanan üreticilere, talep etmeleri halinde, önceki yıl içinde üreterek sisteme verdikleri elektrik enerjisi miktarını gösteren, EK-4’e uygun, bir yıl süreli Üretim Kaynak Belgesi, söz konusu miktarın emisyon ticareti kapsamındaki piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için kullanılması amacıyla, dağıtım şirketince verilir.

(2) Bu madde kapsamında verilecek üretim kaynak belgesi için başvuru koşulları, başvuruda sunulacak bilgi ve belgeler, başvuruların incelenmesi ile belgelerin verilmesine ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Teknik Hükümler

Üretim tesislerinin tasarım ve bağlantı esasları

MADDE 12 – (1) Üretim tesisi, sayacın bulunduğu nokta itibarıyla dağıtım sisteminin gerilim seviyesi ve frekans düzeyi (50 Hz) ile uyumlu olmalı ve akım ve gerilim harmonikleri ile fliker etkisi bakımından diğer dağıtım sistemi kullanıcılarına olumsuz etki yapmamalıdır.

(2) Üretim tesisi, şebeke kaybı (Loss of Mains) veya dağıtım sisteminde bir kısa devre arızası oluşması durumunda ve olağandışı şebeke koşullarının varlığında dağıtım sistemiyle bağlantısı kesilecek ve dağıtım sistemine kesinlikle enerji vermeyecek şekilde tasarlanır, kurulur ve işletilir.

(3) Üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısının, dağıtım sisteminin topraklama sistemine ve ilgili teknik mevzuata uygun olarak yapılması şarttır.

(4) Dağıtım sistemine YG seviyesinden bağlantı yapacak olan üretim tesislerinin gerilim, aktif ve reaktif güç ve bağlantı durumuna ilişkin verilerine erişilmesi amacıyla izleme sistemleri kurulmasının gerekli olması halinde, bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek veya tüzel kişiler, tesis edilmesi gereken altyapı, cihaz ve ekipmanlardan sadece üretim tesisi ile bağlantı anlaşmasında belirlenen mülkiyet sınırı arasında tesis edilecekleri temin, tesis ve teçhiz eder. Kurulacak izleme sisteminin gerekleri, teknik özellikleri ve işleyişi ile yükümlülükler Kurulca belirlenir.

(5) Üretim tesisinin tüketim tesisi ile aynı yerde kurulmak istenmesi halinde, yapı bağlantı hattının akım taşıma kapasitesini aşmamak kaydıyla, binanın herhangi bir bölümünde kurulacak üretim tesisi, bina iç tesisatı ile kolon/ana kolon hatları ilgili teknik mevzuatta belirlenen karakteristiğe uygun olmalıdır.

(6) Dağıtım şirketi, ihtiyaç duyduğu anda personelinin kolayca ulaşabileceği, dağıtım sistemine bağlantı noktasında kilitlenebilir, kontaklarının pozisyonu üretim tesisinin dağıtım tesisinden ayrıldığının belirlenebilmesine imkân sağlayacak şekilde, bağlanan sistemin özelliklerine uygun yük ayırıcısı veya kesici ve ayırıcı tesis edebilir.

(7) YG seviyesinden bağlı üretim tesisleri için bu Yönetmelikte düzenlenmeyen hususlar için 19/2/2003 tarihli ve 25025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği ilgili hükümleri de uygulanır.

(8) Dağıtım sistemine bağlanmış bir üretim tesisi ve/veya teçhizatı ayarlarında herhangi bir değişiklik ancak dağıtım şirketinin onayı ile imalatçı talimatlarına uygun olarak yapılabilir.

(9) 4 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında gerçek kişilerce kurulacak mikro kojenerasyon tesislerinin sisteme enerji kaçırmayacak şekilde tasarlanması, kurulması ve işletilmesi esastır. 4 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamındaki kojenerasyon tesislerinin, 19 uncu maddenin birinci fıkrasında tanımlanan istisna hariç, sisteme enerji kaçırmayacak şekilde tasarlanması, kurulması ve işletilmesi esastır.

(10) Bağlantı noktası itibarıyla, üretim tesisinin kısa devre akımına katkısı ile birlikte oluşabilecek kısa devre akımı, dağıtım sistemi teçhizatının kısa devre akımı dayanma değerini aşamaz.

Bağlantı noktası seçimi

MADDE 13 – (1) Başvuruda beyan edilen üretim tesisinin kurulu gücünün;

a) 11 kWe ve altında olması halinde AG,

b) 11 kWe’nin üzerinde olan üretim tesisleri, yapılan teknik değerlendirme sonucunda AG veya YG,

seviyesinden dağıtım sistemine bağlanır. Bu husustaki bağlantı şartları Kurulca belirlenir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında dağıtım sistemine bağlanan tüketim tesisi ile aynı yerdeki üretim tesislerinin dağıtım sistemine bağlantısı için ek yatırım gerekmesi halinde ilgili mevzuatta yer verilen branşman hattına ilişkin hükümler uygulanır.

(3) AG seviyesinden bağlanacak üretim tesislerinin toplam kapasitesi, bu üretim tesislerinin bağlı olduğu dağıtım transformatörünün gücünün yüzde otuzunu (%30) geçemez.

(4) Bir dağıtım transformatörünün AG seviyesinde bir kişiye bir yıl içerisinde tahsis edilebilecek kapasite EK-5 tabloya göre belirlenir.

(5) Bağlanılacak noktanın bağlanabilirlik oranının;

a) Kurulu gücü 500 kWe’ın üzerindeki kojenerasyon tesisleri için 35’in,

b) Diğer üretim tesisleri için 100’ün,

üzerinde olması esastır. Bağlanabilirlik oranının bu değerlerin altında olması durumunda dağıtım şirketi bağlantı için başka bir bağlantı noktası teklif edebilir.

(6) Tüketim tesisi ile aynı yerdeki üretim tesisleri hariç olmak üzere bağlantı noktası tadil talepleri, bu Yönetmelik kapsamında belirlenen hükümlere göre değerlendirilir.

(7) Tüketim tesisi ile aynı yerde olmayan üretim tesisi ya da tesislerinin dağıtım sistemine bağlantısı için gereken ek yatırımlar dağıtım şirketince yapılabilir.

İşletme koşullarının dışına çıkılması

MADDE 14 – (1) Can ve mal emniyetinin sağlanması için, bu Yönetmelik kapsamında kurulan üretim tesisi ile bağlantı ekipmanının, şebeke kaybı olması veya kısa devre arızası oluşması durumlarında Kurulca belirlenecek koşullara uygun olarak dağıtım sistemiyle bağlantısının kesilmesi zorunludur. Üretim tesisi, bu durumların her birinde sistemde adalanmaya neden olmadan dağıtım sisteminden ayrılmalıdır.

(2) Dağıtım şirketi gerekçelerini bildirmek kaydıyla, bağlantı noktasındaki dağıtım sisteminin durumuna göre ilgili mevzuatta öngörülen işletme koşulları dışına çıkılmaması ve üretim tesisinin fliker etkisinin uygun seviyeye getirilebilmesi için ilave koruma tedbirlerinin alınmasını isteyebilir.

Güç kalitesi

MADDE 15 – (1) Üretim tesisi ve bağlantı ekipmanı, Kurulca belirlenecek güç kalitesi standartlarını sağlamalıdır.

(2) Evirici ile bağlanacak üretim tesislerinin, tasarımı sebebiyle dağıtım sistemine enjekte ettiği doğru akım miktarı üretim tesisinin anma akımının binde beşini geçemez.

Teknik sorumluluk

MADDE 16 – (1) Dağıtım sistemine AG ve YG seviyesinden bağlanacak üretim tesislerinin yapımı, işletmeye alınması, işletilmesi ve iş güvenliği sorumluluğu üretim yapan gerçek veya tüzel kişiye aittir. Gerçek veya tüzel kişi bu kapsamda;

a) AG seviyesinden yapılacak bağlantılar için, üretim tesisinin geçici kabulü yapılıncaya kadar,

b) YG seviyesinden yapılacak bağlantılar için, üretim tesisinin projelendirilmesi aşamasından başlamak üzere işletme süresince,

görev yapacak ilgili teknik mevzuat ve 18/3/2004 tarih ve 25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu Yönetmeliğine göre yetkili işletme sorumlusu istihdam etmek ve/veya bu konuda gerekli hizmetleri almak zorunludur.

(2) İşletme sorumlusu, üretim tesisi ve mütemmim cüzlerinin ilgili mevzuat ve ilgili teknik mevzuata uygun olarak teçhiz edilmesi ve işletilmesine nezaretle görevlidir. Sorumlu olduğu mevzuata aykırılıklardan kaynaklanacak zararlardan işletme sahibi ile beraber müteselsilen sorumludur.

(3) İstihdam veya hizmet ilişkisinde, işletme sorumlusunun yetki ve görevine giren hükümlere aykırılıklardan kaynaklanan doğrudan veya dolaylı zararlardan masuniyetini tazammun eden sorumsuzluk kaydı öngörülemez.

Uyum, bakım ve testler

MADDE 17 – (1) Üretim yapan gerçek veya tüzel kişi; dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisinin, dağıtım sistemine, bu Yönetmeliğe ve bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarına uygun olduğunu aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketine bildirir;

a) Üretim yapacak gerçek veya tüzel kişi; üretim tesisine ait imalat testi, tip testleri veya sertifikaları içerecek şekilde gerekli tüm teknik verilerin ve parametrelerin yer aldığı bir uyum raporunu üretim tesisinin hizmete alınması ve senkronizasyonundan en az bir ay önce hazırlar.

b) Üretim yapacak gerçek veya tüzel kişi; dağıtım şirketi ile mutabık kaldığı bir test programı ve takvimi çerçevesinde, otomatik gerilim ve hız regülatörleri, diğer kontrol ve iletişim sistemleri üzerinde yapılacak hizmete alma testlerinin bir parçası olan açık ve yüklü devre ve fonksiyon testlerini dağıtım şirketi ile Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kuruluş ve/veya tüzel kişiler gözetimi altında yapar.

c) Üretim yapacak gerçek veya tüzel kişi; testlerden elde edilen sonuçları ve kontrol sistemi parametrelerinin son ayarlarını içeren bir nihai uyum raporu hazırlar ve dağıtım şirketine sunar.

(2) Üretim tesisine ilişkin imalat testleri ve dağıtım şirketi ile Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kuruluş ve/veya tüzel kişiler gözetiminde yapılan fonksiyon testlerinden elde edilen sonuçlar, üretim tesisinin tip test raporunda sunulan veriler ile uyumlu olmak zorundadır.

(3) Üretim yapan gerçek ve tüzel kişi, üretim tesisinin bakımından sorumludur. Üretim tesisinin ve bağlantı sisteminin, imalatçıların bakım ve/veya rutin deney için verdiği zaman dilimlerinde ve bağlantı anlaşmasındaki hükümlere göre yapılacak periyodik bakımlarının ilgili teknik mevzuata göre yaptırılması veya işletme sorumlusu tarafından yapılması ile yapılan bakımlara ilişkin raporların dağıtım şirketine sunulması zorunludur. İşletme sorumlusu periyodik bakımlardan dağıtım şirketine karşı ayrıca sorumludur.

(4) Dağıtım şirketi, bu Yönetmelik kapsamında kurulan üretim tesisi ile üretim tesisi ve bağlantı sisteminde yapılan bakım, test ve deneylerin bu Yönetmelikte belirlenen esaslara uygunluğunu denetleyebilir.

Sayaçlar

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması amacıyla, üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde bulunması halinde, bağlantı anlaşmasında belirlenen yere ilgili mevzuatta dengeleme ve uzlaştırma sisteminin gerektirdiği haberleşmeyi sağlayabilecek çift yönlü ölçüm yapabilen saatlik sayaç takılır.

(2) Bu Yönetmeliğin uygulanması amacıyla, üretim tesisinin tüketim tesisiyle aynı yerde bulunmaması halinde bağlantı anlaşmasında belirlenen yere ilgili mevzuatta dengeleme ve uzlaştırma sisteminin gerektirdiği haberleşmeyi sağlayabilecek sayaçlar için belirlenen özelliklere sahip saatlik sayaç takılır.

(3) Dağıtım sistemine bağlı her bir üretim tesisinin üretimini ölçmek amacıyla ayrı bir sayaç bulundurulması zorunludur. Faturalamaya esas ölçüm noktası dağıtım sistemine bağlantı noktasında birinci veya ikinci fıkraya uygun olarak tesis edilecek sayaçtır. Birinci ve ikinci fıkralara göre tesis edilen sayaçlar ilgili mevzuata göre tesis edilecek otomatik sayaç okuma sistemine uyumlu olur.

(4) Bir tüketim tesisi için kurulacak, farklı teşvik fiyatlarına tabi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesis(ler)inde ve/veya mikro kojenerasyon tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin ayrı ayrı saatlik ölçülmesine imkân verecek şekilde sayaç tesis edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ticari Hükümler

İhtiyaç fazlası enerjinin tespiti

MADDE 19 – (1) Lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmaları esastır. Bu Yönetmelik kapsamında,

a) 4 üncü maddenin birinci fıkrası uyarınca gerçek veya tüzel kişilerce kurulan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin,

b) 4 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca kurulan kojenerasyon tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin,

üretim tesisi ile aynı yerde kurulu tüketim tesisinde ya da tesislerinde tüketilemeyen miktarı aynı kişinin uhdesindeki, üretim tesisiyle aynı yerde olmayan bir tüketim tesisinde ya da tesislerinde tüketilebilir.

(2) Dağıtım şirketi, bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin üreterek dağıtım sistemine verdikleri ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını;

a) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde olması halinde bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda ve/veya

b) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde olmaması halinde üretim sayacından elde edilen saatlik verilerden, tüketim tesisine ilişkin saatlik sayaç verilerinin veya tüketim sayaçlarından saatlik bazda veri alınamayan tüketim tesisleri için DUY hükümleri uyarınca onaylanan profil uygulaması yapılarak elde edilen saatlik tüketim verilerinin mahsuplaştırılması suretiyle saatlik bazda,

tespit eder.

(3) Dağıtım şirketi, bu Yönetmelik kapsamındaki her bir üretici için ikinci fıkra kapsamında elde edilen saatlik verileri bir araya getirerek fatura dönemi bazında dağıtım sistemine verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını belirler.

(4) Bir OSB dağıtım şebekesine bağlanan bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi, OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından iki ve üçüncü fıkralarda belirlenen usule uygun olarak tespit edilir ve bu enerjiyi satın almakla yükümlü bölgesinde bulunduğu perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketine bildirilir.

(5) Dağıtım şirketi, muafiyetli üretim miktarı kapsamındaki üreticiler için belirlenen miktarları PMUM’a her ayın 4’üne kadar kaynak bazında, saatlik bazda günlük ve aylık toplam şeklinde ayrı ayrı bildirilir. Bu bildirim, ilgili OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerden gelen verilerin eklenmesini müteakip yapılır.

(6) Serbest bölgelerde bu Yönetmelik kapsamında kurulan üretim tesisleri için ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri uygulanır.

İhtiyaç fazlası enerjinin satın alınması

MADDE 20 – (1) 4 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve işletilen,

a) Tüketim tesisi ile aynı yerde kurulu üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilerek her fatura döneminde sisteme verilen net elektrik enerjisi ile

b) Tüketim tesisi ile aynı yerde kurulu olmayan üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilerek dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisinden ilgili tüketim tesisinde, dağıtım sistemi kayıp oranları da dikkate alınarak belirlenecek tüketim miktarı tenzil edildikten sonra, her fatura dönemi için tüketilemeyen net elektrik enerjisi miktarı,

ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi olarak perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde kaynak bazında belirlenen fiyattan satın alınır. Bu fiyatlar ilgili üretim tesisinin sisteme enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle uygulanır.

(2) 4 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında tüzel kişilerce kurulan mikro kojenerasyon tesislerinde üretilerek sisteme verilen net enerji miktarı, perakende satış lisansı sahibi ilgili dağıtım şirketi tarafından YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde belirlenen en düşük fiyattan, tesisin sisteme enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle, satın alınır.

(3) 4 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında gerçek kişilerce kurulan mikro kojenerasyon tesisleri ile aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamında kurulan kojenerasyon tesislerinin işletilmesi esnasında, 19 uncu maddenin birinci fıkrası kapsamında sisteme verilen enerji hariç, sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerji, ilgili mevzuat uyarınca YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerji miktarı PMUM ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından ödemeye esas alınmaz.

(4) Bir tüketim tesisi için farklı yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı birden çok üretim tesisinin kurulması halinde sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda söz konusu miktar için ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

(5) Bir tüketim tesisi için yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir veya daha çok üretim tesisi ile bir mikro kojenerasyon tesisinin birlikte kurulması halinde sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda söz konusu miktar için ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

(6) Bir tüketim tesisi için kojenerasyon tesisine ilaveten mikro kojenerasyon ve/veya yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisi ya da tesisleri kurulması halinde sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda söz konusu miktar ilgili mevzuat uyarınca YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerji miktarı için PMUM ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından ödeme yapılmaz.

İhtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi

MADDE 21 – (1) 20 nci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki elektrik enerjisi ilgili perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş kabul edilir ve YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

(2) 20 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamındaki elektrik enerjisi ilgili perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından sadece Kurul onaylı perakende satış tarifesi kapsamındaki abonelere satılabilir.

(3) Lisanssız üreticiler bu Yönetmelik kapsamındaki üretimleri için ikili anlaşma ile elektrik satışı yapamazlar.

İhtiyaç fazlası enerjinin bedelinin tesbiti ve ödenmesi

MADDE 22 – (1) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri 20 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü oldukları enerji miktarı için her bir üreticiye her bir fatura dönemi için yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar;

a) 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlediği ihtiyaç fazlası üretim miktarını YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde öngörülen fiyatlarla çarparak yapılacak ödemeyi belirler,

b) Bu fıkranın (a) bendine göre belirlediği bedele, 23 üncü madde uyarınca belirlediği bedeli ilave ederek ilgili fatura dönemi için yapılacak toplam ödemeyi bulur,

c) Bu fıkranın (b) bendine göre her bir üretici için bulduğu bedelleri önce kaynak bazında toplayarak kaynak bazında yapılacak ödemeyi belirler,

ç) Bu fıkranın (c) bendine göre kaynak bazında belirlediği bedelleri toplayarak ilgili fatura dönemi için PMUM’a bildireceği lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedeli (LÜYTOB) belirler,

d) Bu fıkranın (ç) bendi uyarınca bulduğu miktarı PMUM’a piyasa yönetim sistemi üzerinden her ayın ilk sekiz günü içerisinde bildirir,

e) PMUM tarafından kendisine yapılan ödemeyi ilgili üreticilere öder.

(2) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi, birinci fıkra hükümlerine göre PMUM’a bildirdiği bedelin kendisine eksik ödenmesi halinde birinci fıkra kapsamındaki ödemeleri aynı oranda eksik yapar. PMUM’un önceki fatura dönemlerinden kalan eksik ödemesini ilgili fatura döneminde fazla ödeme şeklinde yapması halinde fazla kısım eksik ödeme yapılan üreticilere payları oranında ödenir.

(3) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri 20 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü oldukları enerji miktarı için her bir üreticiye yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar;

a) 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlediği ihtiyaç fazlası üretim miktarını YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde öngörülen en düşük fiyatla çarparak yapılacak ödemeyi belirler.

b) 19 uncu maddenin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan tespit tarihini izleyen altı gün içerisinde, dağıtım sistemine verilen ihtiyaç fazlası enerji miktarı ile enerji alımına esas birim fiyatı ilgili tüzel kişiye bildirir.

c) İlgili tüzel kişi tarafından düzenlenen faturanın dağıtım şirketine tebliğ tarihini izleyen on işgünü içerisinde, fatura bedelini ilgili tüzel kişinin bildireceği banka hesabına yatırır.

(4) Dağıtım şirketinin, birinci fıkrada belirlenen istisna dışında, ödemede temerrüde düşmesi halinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı uygulanır.

Yerli ürün kullanımının desteklenmesi

MADDE 23 – (1) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri 20 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü oldukları enerji miktarı için her bir üreticiye her bir fatura döneminde yapacağı yerli ürün kullanımını destekleme bedelini, 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenen ihtiyaç fazlası üretim miktarını YEK Kanununa ekli II sayılı Cetvelde belirlenen fiyatlardan yararlanarak Bakanlıkça YEK Kanununun 6/B maddesi uyarınca çıkarılacak Yönetmeliğe göre hesaplanmış destek fiyatıyla çarparak belirler.

(2) Bir tüketim tesisi için yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı birden fazla üretim tesisi kurulması halinde yerli ürün kullanım desteği, her bir üretim tesisinden sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerji için birinci fıkra hükümleri ayrı ayrı uygulanarak bulunur.

İtirazlar

MADDE 24 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin 19 uncu, 20 nci, 22 nci ve 23 üncü maddeleri uyarınca perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından yapılan iş ve işlemlere, işlemin kendilerine bildirim tarihinden itibaren üç gün içerisinde itiraz edebilir.

(2) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi, itiraz tarihinden itibaren üç gün içerisinde itiraza konu işlemi yeniden inceleyerek gerekmesi halinde düzeltir ve sonucu itiraz sahibine bildirir.

(3) Ödemeye esas miktarların ve bedelin değişmesi halinde fark bir sonraki fatura döneminde düzeltilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Üretim tesislerinin işletmeye girmesi

MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesislerinin geçici kabul işlemlerinin, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren;

a) YG seviyesinden bağlanacak hidroelektrik üretim tesislerinde üç yıl,

b) YG seviyesinden bağlanacak hidroelektrik dışındaki üretim tesislerinde iki yıl,

c) AG seviyesinden bağlanacak tüm üretim tesislerinde bir yıl,

içerisinde tamamlanması zorunludur. Bu sürelerin sonunda üretim tesisinin tamamlanmaması halinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları ile su kullanım haklarına ilişkin izin belgeleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Denetim

MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisleri, Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrası ile YEK Kanununun 6/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca lisanssız üretim tesislerinin denetimine ilişkin yönetmelik kapsamında denetlenir.

Kamulaştırma

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisleri için Kurum tarafından kamulaştırma yapılmaz. İlgili kurum ve kuruluşlardan mevzuatı uyarınca gerekli izinler alınmak kaydıyla Kamu veya Hazine arazileri üzerinde üretim tesisi kurulabilir.

Bilgilerin toplanması

MADDE 28 – (1) Dağıtım şirketleri, bölgelerinde bulunan bu Yönetmelik kapsamında üretim başvurusunda bulunan, başvurusu olumlu sonuçlananlar ile olumsuz sonuçlananlar ve işletmeye girenlere ilişkin kurulu güç, üretim miktarı, kaynak türü, gerilim seviyesi, üretim teknolojisi, il-ilçesi ve Kurumca belirlenecek diğer parametrelere uygun bildirimleri Kurumca belirlenecek formlarla her yılın Şubat ve Ağustos aylarında Kuruma sunar.

Yasaklar ve yaptırımlar

MADDE 29 – (1) Dağıtım şirketleri, bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesisleri arasında ayrım yapamaz.

(2) Bu Yönetmelik kapsamına giren üretim tesisleri 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında dengeleme birimi olamaz ve uygulamalara katılamazlar.

(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisi ticarete konu edilemez, üretim tesisinin bulunduğu dağıtım bölgesinin dışında tüketime sunulamaz. Bu Yönetmelik kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilerek dağıtım sistemine verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından satın alınarak YEKDEM kapsamında satılması ile bu Yönetmelik kapsamında tüzel kişilerce kurulan mikro kojenerasyon tesislerinde üretilerek sisteme verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi tarafından satın alınarak perakende satış tarifesi yoluyla satılması bu hükmün istisnasıdır.

(4) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişi dağıtım şirketi tarafından ihtar edilerek aykırılığın giderilmesi için kendisine 15 günden az olmamak kaydıyla makul bir süre verilir. Verilen süre zarfında da aykırılığın giderilmemesi durumunda, bu kişinin sisteme elektrik enerjisi vermesi, tüketim tesisinin sistemden enerji çekmesine engel olmayacak biçimde dağıtım şirketi tarafından engellenebilir.

(5) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler ile bu Yönetmelik uyarınca iş ve işlem yapan kamu tüzel kişileri, 5 inci maddenin dördüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aralarındaki anlaşmazlıkların çözümü amacıyla Kuruma başvurabilir.

Diğer hükümler

MADDE 30 – (1) Üretim yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, üretim tesisinin kurulması için gerekli olan her türlü izin, ruhsat, onay ve benzeri belgeyi almakla yükümlüdür.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında dağıtım sistemine AG seviyesinden bağlı üretim tesislerinden beslenen ve üretim tesisi ile aynı yerde olan tüketim tesisleri için emreamade kapasite bedeli tahakkuk ettirilmez.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında dağıtım lisansı sahibi kişilerce tahsil edilebilecek başvuru bedeli her yıl 31 Aralık tarihine kadar Kurul tarafından belirlenir. Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin bu Yönetmelik kapsamında fiilen üretim yapan kişiler için yürüttükleri iş ve işlemler karşılığında tahsil edebileceği yıllık işletim ücreti her yıl 31 Aralık tarihine kadar Kurul tarafından belirlenir. Üretim tesislerinin ilgili mevzuat gereği ödemekle yükümlü oldukları bedeller saklıdır.

(4) Bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesislerinde kullanılacak YEK Kanununa ekli II sayılı Cetvelde adı geçen mekanik ve/veya elektro-mekanik aksamdan her birinin, ithalat tarihi baz alınarak, en fazla beş önceki takvim yılında üretilmiş olması zorunludur.

(5) Bu Yönetmelik uyarınca üretim yapacak kişiler, üretim tesisinin kurulması, işletilmesi ve sistem güvenliğine ilişkin bu Yönetmelikte belirlenmeyen hususlar bakımından, idari para cezaları hariç, ilgili mevzuat kapsamında üretim lisansı almış kişiler gibi değerlendirilir.

(6) Kurum; lisanssız üretim tesislerinin projelendirilmesi, sisteme bağlantısı, sistem kullanımı, lisanssız elektrik üretimi yapmaktan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri ile sisteminin ilgili mevzuatta öngörülen güvenlik, teknik ve kalite esaslarına göre işletilmesine dair bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 31 – (1) 3/12/2010 tarihli ve 27774 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 32 – (1) 3/12/2010 tarihli ve 27774 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğe yapılmış atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yapılmış başvurular

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 3 Aralık 2010 tarihinden bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihe kadar, YEK Kanununa ve/veya 3/12/2010 tarihli ve 27774 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğe göre üretim tesisi kurmak amacıyla dağıtım şirketlerine veya il özel idarelerine veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü merkez ya da taşra teşkilatlarına yapılmış başvurular, işlem yapılmaksızın sahiplerine iade edilir.

Yapılacak başvurular

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten 30 uncu maddenin altıncı fıkrasına göre çıkarılacak alt düzenleyici işlemin Resmî Gazete’de yayımlanacağı tarihe kadar bu Yönetmeliğe göre üretim yapmak amacıyla yapılacak olan başvurular, ilgili alt düzenleyici işlemin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihi içeren takvim ayı içinde yapılan başvurularla birlikte değerlendirilir.

Yürürlük

MADDE 33 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 

İçilebilir suyun yeniden kullanımı (DPR): Gelecek beklentileri

Nüfus artışı ve iklim değişikliği gibi faktörler mevcut su kaynakları üzerinde baskı kurmaktadır. Bu da gelecekte su kaynaklarının daha da geliştirilmesi gerektiği anlamına gelmektedir. Bunun başarılması için ise tek yol mevcut içilebilir su kaynaklarından alınıp kullanılan suyun arıtılarak yeniden kullanımını sağlamaktır.

 

Kaliforniya Üniversitesi’ndeki araştırmacılar geçtiğimiz günlerde doğrudan içilebilir suyun yeniden kullanımı (DPR) ve gelecek beklentilerini açıklayan bir makale yayınladılar.

Doğrudan içilebilir suyun yeniden kullanımı (DPR), bir yerleşim bölgesinde belediye su dağıtım ve kanalizasyon sistemi içinde kapsamlı bir gözetim ile atık suyun arıtılarak yeniden kullanılabilir hale getirilmesini ifade eder. Bu sistemin şehirlerarası merkezi bir arıtma sistemine göre avantajı ise arıtılmış suyun yeniden su dağıtım ağına verilmesindeki pompaj mesafesinin az olması dolayısıyla maliyetinin düşük olmasıdır. Bu sistem mevcut dağıtım ağı sayesinde yerleşim bölgelerinde arıtılmış bu suyun kayıpların en aza indirilerek tamamen kullanımına imkan vermektedir.

Bu sitemin yaşadığı en büyük sorun ise toplum tarafından kabul edilirliğinin az olmasıdır. Çünkü toplumda doğal kaynak suyunun arıtılmış suya göre daha iyi olduğu görüşü hakimdir. Fakat büyük şehirlerdeki atık su ve tarım alanlarındaki sulamadan geri dönen su miktarının gün geçtikçe artması doğal su kaynaklarının kalitesini önemli ölçüde düşürmektedir.

Vücudun su istemesinin 46 nedeni

Bedenimizdeki suyun rolü ile ilgili olarak yirmi yıldan uzun bir süredir devam eden klinik çalışmaların ve bilimsel araştırmaların sonucunda, öncü bir tıp doktoru ve tanınmış bir yazar olan Batmanghelidj, suyun -evet yanlış anlamadınız suyun- pek çok çözümsüz hastalığı nasıl iyileştirebildiğini keşfetmiştir. Basit bir şekilde sıvı ve tuz dengenizi ayarlayarak yüzlerce hastalığı iyileştirebilir, hastalıklardan korunabilir, ilaçlarınızı bir kenara atabilir ve sağlıklı bir yaşamın tadını çıkarabilirsiniz.

 

Batmanghelidj’in hazırladığı kitapta öğreneceğiniz keşiflerden bazıları şunlardır:

Bedeninizdeki birbirinden farklı kronik dehitratasyon belirtileri.
Sağlıklı kalmak için günde ne kadar suya ve tuza ihtiyacınız var?
Niçin çay, kahve ya da maden suyu gibi diğer içecekler suyun yerine alamamaktadırlar?
Astım ve alerjileri nasıl doğal bir şekilde iyileştirebiliriz?
Kalp krizi, inme, felç, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı ve kanser gibi yaşamımızı tehdit eden hastalıklardan nasıl korunabilirsiniz?
İdrar söktürücüler ya da ilaç kullanmadan yüksek tansiyonu nasıl doğal bir şekilde iyileştirebilirsiniz?
Su içerek, herhangi bir diyete ihtiyaç kalmadan nasıl zayıflayabilirsiniz?
Cildinizi nemlendirerek, yaşlanma ile nasıl savaşabilirsiniz?

Bu, belki de şu ana kadar okuduğunuz en hayati kitap olabilir

İnsan vücudu 46 sebep ile suya ihtiyaç duyuyor:

1-       Hiçbir şey susuz yaşayamaz.

2-       Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını önce bastırır, sonra öldürür.

3-       Su temel enerji kaynağıdır, vücudun “nakit akımıdır.”

4-       Su vücudun her hücresinde elektriksel ve manyetik enerji üretir, bize yaşam gücü verir.

5-       Hücre yapısındaki maddeleri birbirine bağlayan bir yapıştırıcıdır.

6-       DNA hasarını önler ve onarım mekanizmalarının daha iyi çalışmasına yardımcı olur, böylece üretilen anormal DNA sayısı azalır.

7-       Bağışıklık sisteminin (bütün mekanizmalarının) merkezi olan kemik iliğinde, bu sistemi kanser de dahil olmak üzere, çeşitli hastalıklara karşı güçlendirir.

8-       Bütün besinlerin, vitmin ve minerallerin temel çözücüsüdür. Vücutta besinleri küçük parçalara ayırır, sindirimlerinde ve son metobolik aşamalarında görev yapar.

9-       Besinlere enerji verir ve parçalanan besinler sindirim sırasında bu enerjiyi vücuda aktarır. Susuz yenen yemeğin vücut için hiçbir enerji değeri yoktur.

10-   Su, besinlerdeki gerekli ögelerin emilimini artırır.

11-   Bütün ögelerin vücuda taşınmasına yardımcı olur.

12-   Akciğerlerde oksijen toplayan kırmızı kan hücrelerinin çalışma verimini artırır.

13-   Hücreye ulaşan su, o hücreye oksijen verir ve atık gazları vücuttan atılmaları için akciğerlere taşır.

14-   Vücudun çeşitli bölgelerinden zehirli atıkları toplar ve atılmaları için karaciğer ya da böbreklere taşır.

15-   Eklem boşluklarındaki temel yağlayıcı maddedir, artrit ve sırt ağrılarının oluşumunun önlenmesinde yardımcı olur.

16-   Omurgadaki diskleri “şok emici su yastıkları” na dönüştürür.

17-   Bağırsakları en iyi çalıştıran yağlayıcı maddedir, kabızlığı önler.

18-   Kalp krizi ve felce karşı koruyucudur.

19-   Kalp ve beyin damarlarında pıhtılaşmayı önler.

20-   Vücudun soğutma (terleme) ve ısıtma (elektrik) sistemleri için vazgeçilmezdir.

21-   Düşünme başta olmak üzere, bütün beyin fonksiyonları için bize güç ve elektriksel enerji verir.

22-   Serotonin ve diğer nörotransmitterlerin (sinir ileticileri) üretimi için vazgeçilmezdir.

23-   Melatonin de dahil olmak üzere, beyinde üretilen bütün hormonların yapımı için gereklidir.

24-   Çocuklarda ve yetişkinlerde dikkat yetersizliği sorununa çözüm getirir.

25-   Çalışma verimini artırır ve dikkat aralığını büyütür.

26-   Su dünyadaki diğer bütün içeceklerden daha kolay bulunabilir ve hiçbir yan etkisi yoktur.

27-   Stres, gerginlik ve depresyonun hafiflemesine yardımcı olur.

28-   Uykuyu düzenler.

29-   Yorgunluğun giderilmesine yardımcı olur ve bize gençliğin enerjisini verir.

30-   Cildi yumuşatır ve yaşlılık belirtilerinin azalmasına yardımcı olur.

31-   Gözlere canlılık ve parlaklık verir.

32-   Glokomdan korunmamıza yardım eder.

33-   Kemik iliğinde kan üretim sistemlerini düzenler, lösemi ve lenfoma oluşumunun önlenmesine yardımcı olur.

34-   Vücutta enfeksiyon ve kanser hücrelerinin geliştiği bölgelerde bağışıklık sistemini güçlendirmek için çok gereklidir.

35-   Kanı sulandırır ve dolaşım sırasında pıhtılaşmasını önler.

36-   Kadınlarda, adet öncesi ağrıyı ve ateş başmasını hafifletir.

37-   Kalp atışıyla birlikte kanı sulandırıp dalgalandırarak dolaşımdaki katı maddelerin dibe çökmesini engeller.

38-   İnsan vücudunda dehidrasyon sırasında kullanılabilecek bir su deposu yoktur. Bu nedenle gün boyunca düzenli olarak su içmemiz gerekir.

39-   Dehidrasyon  cinsellik hormonunun üretimine engel olur, bu iktidarsızlık ve libido kaybının başlıca nedenlerinden biridir.

40-   Su içtiğiniz zaman susuzluk ve açlık duygularını ayırt edebilirsiniz.

41-   Kilo vermenin en iyi yolu su içmektir. Düzenli aralıklarla su için ve sıkı bir rejim yapmadan zayıflayın. Acıktığınız zaman aşırı yememeli, ama susadığınızda suyunuzu içmelisiniz.

42-   Dehidrasyon doku boşlukları, eklemler, böbrekler, karaciğer, beyin ve deride zehirli çökeltilerin birikmesine yol açar. Su bunları temizler.

43-   Su, gebelikte sabah bulantılarını azaltır.

44-   Zihin ve vücut fonksiyonlarını bütünleştirir. Kara verme ve hedefleri belirleme yeteneğini artırır.

45-   Yaşılıkta bellek kaybının önlenmesine yardımcı olur. Alzheimer, multipl skleroz, Parkinson ve Lou Gehring hastalıklarının riskini azaltır.

46-   Kafein, alkol ve bazı ilaçlara duyulan bağımlılığın giderilmesine yardımcı olur.

Kaynak: Su / Hasta Değil, Susuzsunuz, F. Batmanghelidj, 2007.

 

“Quantum Noktacık Teknolojili” Güneş Hücreleri’nin verimi arttırılıyor!

Bilinen tekniklerin dışında Güneş hücresi üretiminde kullanılalan bir diğer teknik de Kuantum Noktacıkları teknolojisidir. Bu nano parçacıklar sayesinde ışığı elektriğe dönüştüren foto-voltaik yüzeyler üretmek mümkün.

Bu teknolojinin bilinen diğer ince film ve kristal teknolojisine göre en önemli artısı üretimin daha ucuza maledilmesidir.

Şu an için Kuantum Noktacık teknolojili güneş hücreleri ticari olarak üretilen silikon tabanlı güneş hücrelerine göre (~ % 17) çok düşük bir verimle (% 5.1) güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştürmektedir.

Bu konuda en son yaşanan gelişme ise Toronto Üniversitesi’ndeki bilim insanları tarafından yapılan bir çalışmada tek bir katman parçacık yerine ikinci bir katman ekleyerek daha geniş bir yelpazede ışığı toplamayı mümkün kılınmasıdır. Işığın farklı dalga boylarını daha etkin bir şekilde toplayacak 3. ve 4. katmanların eklenmesiyle birlikte ticari olarak kullanımı karlı hale gelen yüzde 10 verimlilik oranını yakalamayı planlıyorlar. Kullanıma girmesi için gereken süre ise şimdilik 5 yıl olarak hesaplanıyor.

Bu teknolojinin geliştirilmesiyle yakın gelecekte güneş hücresi maliyetleri önemli derecede düşecektir.

Kaynak: Wikipedia, 2011; Technopat, 2011.

150 hektar alanı sulayabilecek 29 m yüksekliğindeki göletin temeli atıldı!

Aşırlar Göleti’nin Temeli Atıldı

Gölet 1 520 dekar tarım arazisini suya kavuşturacak!

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından Sakarya ili merkez ilçesinde yaptırılan Aşırlar Göletinin temeli atıldı.

Temeli atılan Aşırlar Göleti ile bin 520 dekar tarım arazisinin suya kavuşacak .

Törende DSİ 3. Bölge Müdürü Erol Şenöz, “Gölet’imiz, Sakarya ili Merkez ilçesi Aşırlar köyüne bir kilometre uzaklıkta yer almaktadır. 225 bin metreküp toplam gövde hacmine sahip gölet, 857 bin metreküp depolama hacmine sahiptir.

Temelden yüksekliği 29 metredir. Sözleşmeye göre iki yılda bitecektir. Ancak biz göletin inşaatını bu yıl sonunda bitirip su tutmaya başlayacağız. Akabinde şuanda sulama projelerinin yapımına devam ediyoruz. 2011 yılı sonunda sulama projelerini de bitirip 2012 yılında tamamını bitirerek yıllık 515 bin lira gelir artışı sağlanmaya başlanacaktır.” diye konuştu

Kaynak: http://www.dsi.gov.tr/, 24 Mayıs 2011.

Meriç Nehri için Türkiye – Yunanistan Ortak Toplantıları Başladı

Türkiye-Yunanistan Meriç Nehri Ortak Çalışma Grubu’nun ilk toplantısı 24 Haziran 2011 tarihinde Türk Heyet Başkanı DSİ 11. Bölge Müdürü Yunus Algın ve Yunan Heyet Başkanı Çevre Genel Müdürü Eleimon Tılıgadas başkanlığında Edirne’de gerçekleştirildi.

Çevre ve Orman Bakanımız Sn.Veysel Eroğlu ile Yunanistan Çevre, Enerji ve İklim Değişikliği Bakanı Birbili tarafından 14 Mayıs 2010 tarihinde Atina’da imzalanan “Ortak Bildiri” çerçevesinde ve 2 Kasım 2010 tarihinde Ankara’da düzenlenen Uzmanlar Toplantısı’nda belirlenen “Görev Tanımı” temelinde kurulan Meriç Nehri Geçici Ortak Komitesi’nin, 30 Mayıs 2011 tarihinde Atina’da gerçekleştirdiği ilk toplantısında bir Çalışma Grubu kurulmasına karar verilmişti.

Çalışma Grubunun ilk toplantısı 24 Haziran 2011 tarihinde Türk Heyet Başkanı DSİ 11. Bölge Müdürü Yunus Algın ve Yunan Heyet Başkanı Çevre Genel Müdürü Eleimon Tılıgadas başkanlığında DSİ 11. Bölge Müdürlüğü-Edirne’de gerçekleştirildi.

Toplantıda Meteoroloji Gözlem İstasyonları ve 2000/60/EC (Su Çerçeve Direktifi)’ne uygun olarak planlanan istasyonlar da dâhil olmak üzere, Havzadaki Gözlem İstasyonları (koordinatları), işletmeye alındığı yıl, yüzey ve yer altı suları için ölçülen parametreler (miktar ve kalite olarak) ve ölçüm yöntemleri, Baskılar ve Etkiler (kullanıma uygun bilgi ve verilerin tanımlanması), Kullanıma uygun Taşkın Risk Yönetimi konuları görüşüldü.

Taraflar konu ile ilgili hazırlıkları yaparak ikinci toplantıda karşılıklı olarak veri paylaşımında bulunulmasına ve bu verileri Meriç Nehri Geçici Ortak Komisyonuna hazırlamak üzere anlaştılar. Çalışma Grubu’nun 2. toplantısı Eylül 2011’in ilk haftasında Dedeağaç’ta (Yunanistan) yapılacak.

Kaynak: DSİ, 30 Haziran 2011.