Archive for Kanal İstanbul

Asıl Çılgın Projeleri Sokollu Yapmıştı!

16. yüzyılda Sokollu Mehmed Paşa’nın Süveyş ve Don-Volga Kanalları projeleri dünya çapında projelerdi. İlk projeyi Fransız’lar 1869′da ikici projeyi ise SSCB 1952′de hayata geçirdi. Karadeniz – Marmara Kanalı projesi ise yerel bir projeydi.

SÜVEYŞ KANALI:

Süveyş Kanalı

Sokollu Mehmed Paşa’nın dünya çapındaki projelerinden olan Akdeniz’i Kızıldeniz’e buradan da Hint Okyanusu’na bağlayacak olan Süveyş Kanalı projesi siyasi ve iktisadi sebeplerden dolayı ortaya atılmıştır. Osmanlı Padişahı’nın projeyi ortaya attığı yıllarda Güneybatı Asya’daki Hindistan diyarındaki müslüman ülkeler ve hanlıkların başı Portekiz donanması ile dertteydi. Bunun için Osmanlı Devleti’ne başvuruyorlardı. Sokollu Mehmed Paşa projeyi gerçekleştirerek bölgede güvenliği sağlayabilmek için herzaman takviye edilebilecek hazır bir donanma bulunduracak hem de ticari olarak bölgeyi deniz yolu ile kendi ana karasına bağlayacaktı.

DON – VOLGA KANALI:

Don – Volga Kanalı

Sokollu Mehmed Paşa’nın Karadeniz’i Hazar Denizi’ne bağlayacak olan Don – Volga Kanalı projesi de siyasi ve iktisadi nedenlerden dolayı ortaya atılmıştı. 16. yüzyılın ortalarında Ruslar kuzeyden Don – Volga Nehirleri havzasına kadar ilerlemişlerdi. Bu bölge Orta Asya’daki Türkistan bölgesi ile Anadolu ve Doğu Avrupa arasındaki stratejik bir geçitti. Orta Asya’daki hanlıklar bölgenin Ruslar’dan temizlenip Osmanlı ile Türkistan arasındaki coğrafi bağlantının yeniden açılmasını Osmanlı Devleti’nden talep ediyorlardı. Don ve Volga Nehirleri’ni birleştirecek bir proje Osmanlı’nın bölgede piyade ve süvari kuvvetinin yanında bir de deniz kuvvetinin olması anlamına geliyordu. Ayrıca uzun yıllar Osmanlı’yı doğuda hep meşgul etmiş bir tehdit olan İran’a yapılacak seferler de bu kanal ile desteklenecek ve askerlerin iaşe sorunu ortadan kalkacaktı.

KARADENİZ – MARMARA KANALI:

Karadeniz – Sakarya – Sapanca – Marmara Kanalı

Karadeniz – Marmara Kanalı projesi ilk olarak Kanuni Sultan Süleyman döneminde ortaya atıldı. Proje için ilk olarak Mimar sinan kolları sıvadı. Proje yerel bir projeydi ve amacı bölgedeki doğal kaynakların İstanbul ve Trakya’ya sevkedilmesini kolaylaştırmaktı. Karadeniz’in Marmara’ya başlanması için 16. yüzyılda ortaya atılan bu projeyi hayata geçirmek için o dönemden günümüze kadar toplam 8 kez girişim yapılmıştır. Son girişim 1863 yılında Sultan Abdülaziz zamanında yapılmıştır ama yine bir sonuç alınamamıştır.

KANAL İSTANBUL:

Kanal İstanbul (Karadeniz – Marmara Kanalı)

Karadeniz’i Marmara’ya bağlayacak ikinci proje Kanal İstanbul projesi ise ilk olarak 1994 yılında Bülent Ecevit döneminde ortaya atılmış ve daha sonra da 2011 yılında Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeniden gündeme getirilmiştir.

Kaynak: NTV Tarih, Sayı: 29, Haziran 2011.